Elfstedenroute op de fiets

De haven van Hindeloopen aan het IJsselmeer

Photo: Michielverbeek, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Afstand
circa 260 km (162 mijl)
Land
Nederland
Difficulty
Easy to moderate
Type of trip
Cycling route

De Elfstedenroute is een bewegwijzerde fietsroute van ongeveer 260 km langs de elf historische steden van Friesland, dezelfde steden die de Elfstedentocht op de schaats verbindt. Visit Friesland laat hem in Leeuwarden beginnen en eindigen, net als de tocht, en fietst met de klok mee door Sneek, IJlst, Sloten, Stavoren, Hindeloopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker en Dokkum. Je kunt in elke stad beginnen en beide kanten op. Groene bordjes wijzen de route met de klok mee en blauwe tegen de klok in, en hij volgt het hele stuk het knooppuntennetwerk, dus de knooppuntbordjes werken ook. De route is gratis en vrij toegankelijk. Visit Friesland stelt vier dagetappes voor en zegt dat veel fietsers er drie tot vijf dagen over doen. Je slaapt in de steden of onderweg. Nederland Fietsland noemt fietsvriendelijke horeca, logies en campings langs de route, en Visit Friesland noemt een bedrijf dat bedden boekt en je bagage vervoert.

Visit Friesland verkoopt de officiële routekaart met stempelkaart voor € 9,95, of alleen de stempelkaart voor € 2,00. Elke stad heeft een stempelpost, en met een volle kaart haal je een oorkonde. De route is niet overal geschikt voor duofietsen en andere aangepaste fietsen, door smalle paden, trappen en scherpe bochten. Alleen al in etappe 3 zit een smal pad naar Wijnaldum dat eindigt met een steil, smal bruggetje, een grindpad naar Berlikum en een schelpenpaadje bij Ferwert, en je steekt de drukke N357 over bij Marrum en nog eens bij Blije. E-bikes en tandems kunnen prima. De trein stopt in Harlingen en de bus in Dokkum, en je fiets mag mee in de trein als je er een kaartje voor koopt.

Hoogtepunten onderweg

  1. Stavoren en Hindeloopen: Stavoren is de oudste van de elf steden, een Hanzestad aan het IJsselmeer die meer dan eens tot armoede verviel toen de haven verzandde. Hindeloopen heeft een klein haventje en het Eerste Friese Schaatsmuseum, in april 1983 geopend door elfstedenwinnaar Jeen van den Berg.
  2. Tjerkwerd en Witmarsum: Bij Tjerkwerd vertelt het kunstwerk Fyftjin en Fierder, van Pieter Jan Stallen, het verhaal van de 15 tochten tot nu toe en de hoop op nieuwe. In Witmarsum kijkt een bronzen Pim Mulier, grondlegger van de Elfstedentocht, over de route uit.
  3. Harlingen en Franeker: Harlingen is de stad aan het Wad, met oude pakhuizen, een verleden van walvisvangst en een mooi uitzicht vanaf de dijk. Franeker was een universiteitsstad, met Descartes onder de studenten, en heeft een beroemd planetarium.
  4. Dokkum: De noordelijkste van de elf ontstond als bedevaartsoord na de moord op Bonifatius in 754. Op de kade ligt het beroemde keerpunt van de schaatsers.
  5. De Aukje-beelden: Evert van Hemert schonk elke stad een beeld van Aukje, een schaatsster, als eerbetoon aan de vrouwen die de tocht reden. Ze staan op hoge sokkels van cortenstaal waar de route het water kruist, en er staat er nog een in Kolderwolde.

Afstand

About 260 km (162 miles) in all, according to Visit Friesland, while Nederland Fietsland gives 256 km. Visit Friesland's four stages are Sneek to Stavoren (75 km), Stavoren to Harlingen (51 km), Harlingen to Dokkum (80 km) and Dokkum back to Sneek via Leeuwarden (53 km), and it says you can also ride the whole thing in a day. The yearly Fietselfstedentocht is a different, shorter ride of 235 km that starts and finishes in Bolsward.

Beste reistijd

De route is het hele jaar open. De dag om rekening mee te houden is tweede pinksterdag, als de Fietselfstedentocht in Bolsward start. Er doen tot 15.000 fietsers mee, de plekken worden verloot, en sinds 1947 wordt hij op die dag gereden. Friesland heeft weinig bos, dus de wind heeft vrij spel, en volgens Wikipedia is de IJsselmeerdijk naar Stavoren in die tocht berucht om de tegenwind. Stempelposten hebben hun eigen openingstijden. In november 2026 werkte Visit Friesland nog aan een manier om daarbuiten te stempelen, dus kijk voor vertrek op friesland.nl naar de tijden.

Meer reizen in Nederland

Flybyfilms uit Nederland

Meer routes zoals deze

Cycling routes and bike tours