Begrippen voor trailrunning en ultra's

163 woorden die trailrunners gebruiken, en wat ze betekenen. Vraag het in de community Trailrunning & ultra's op Pebbls. Misschien is iemand er al geweest.

Wedstrijden en formats

100-miler
Een wedstrijd van 100 mijl, ongeveer 160 km. Veel lopers gaan minstens één nacht door, en de tijdslimiet is vaak 30 uur of meer. Ook: Hundred, 100 mijl
100K
Een wedstrijd van 100 km. Veel lopers zijn de hele dag onderweg, en veel finishen in het donker met een hoofdlamp.
200-miler
Een wedstrijd van 200 mijl of meer, gelopen over meerdere dagen terwijl de klok altijd doorloopt. Lopers kiezen zelf wanneer en waar ze slapen, vaak in korte dutjes op de posten. Ook: 200 mijl
50-miler
Een wedstrijd van 50 mijl, ongeveer 80 km. Gewoon in de VS, waar wedstrijden vaak in mijlen worden gemeten. Ook: 50 mijl
50K
De gebruikelijke eerste ultra, maar ongeveer 8 km langer dan een marathon. Op heuvelachtige trails kan hij toch twee keer zo lang duren als een marathon op de weg.
Backyard ultra
Elk uur, op het hele uur, een rondje van 6,706 km (4,167 mijl) lopen, tot er nog maar één loper over is. Die loper is de enige finisher; alle anderen krijgen een DNF. Ook: Last one standing
Categorieën fell races
Fell races in Engeland en Wales krijgen een categorie van de Fell Runners Association. A, B en C geven aan hoeveel er per kilometer geklommen wordt, en S, M en L geven de lengte, dus een AL is lang en steil. Ook: Fell race categories
Etappewedstrijd
Een wedstrijd die in dagelijkse etappes is verdeeld, met een kamp of een bed ertussen. Je tijden worden aan het eind bij elkaar opgeteld. Bij sommige moet je al je eten voor de hele week zelf dragen. Ook: Stage race, etappeloop
Fell running
Heuvel op en heuvel af lopen in Groot-Brittannië en Ierland, vaak buiten de paden. Wedstrijden zijn klein en goedkoop, de uitrusting is minimaal, en je wordt geacht zelf de weg te vinden.
FKT
Fastest known time. Een record voor een route in plaats van een wedstrijd, gelopen wanneer je maar wilt. Er zijn drie soorten: supported, self-supported en unsupported, en die worden apart bijgehouden. Ook: Fastest known time
Meerdaagse loop
Een lange looptocht van dagen of weken langs een trail of door een land, met je spullen op je rug of met een volgauto. Vaak gedaan voor een goed doel, of gewoon om te kijken of je het kunt. Ook: Multi-day run
Mountain marathon
Een navigatiewedstrijd van twee dagen, meestal in tweetallen, waarbij je alles meedraagt voor een nacht in een kamp. De OMM is de bekendste in Groot-Brittannië. Ook: Bergmarathon
Round
Een lange ronde over heuvels en bergen die je binnen 24 uur moet afmaken, op een dag die je zelf kiest in plaats van als wedstrijd. De Bob Graham in het Lake District is de bekendste; Wales heeft de Paddy Buckley, Schotland de Ramsay en Ierland de Wicklow Round. Om mee te tellen heb je meestal getuigen of een gps-track nodig.
Self-supported
Bij een FKT: geen hulp die vooraf is geregeld. Je mag eten kopen in winkels en cafés zoals iedereen, maar niemand wacht je op met bevoorrading. Ook: Zonder vooraf geregelde hulp
Sky race
Een skyrunningwedstrijd, korter dan een ultra maar heel steil. Reken op graten, puinhellingen en af en toe een stuk waar je je handen op de rots zet.
Skyrunning
Berglopen op steil, hooggelegen terrein, vaak boven de 2.000 meter en soms met klauterwerk. De International Skyrunning Federation bepaalt de regels voor haar wedstrijden.
Supported
Bij een FKT: een crew of pacers die je eten brengen, spullen dragen en je gezelschap houden. Dat is de snelste manier om een route te doen. Ook: Met begeleiding
Trailrunning
Hardlopen op paden en sporen in plaats van op de weg: bospaden, heide, kustpaden, bergen. Je gaat langzamer dan op asfalt en wandelt de steile stukken, en niemand die daar iets van vindt. Ook: Traillopen, trail running
Ultramarathon
Elke loop die langer is dan de 42,2 km van een marathon. Veel ultra's worden op trails gelopen, en de kortste die veel voorkomt, is de 50K. Ook: Ultra, ultraloop
Unsupported
Bij een FKT draag je alles vanaf de start, ook je eten. Het enige wat je onderweg pakt, is water uit beken en bronnen. Ook: Zonder enige hulp
Urenloop
Een wedstrijd waarbij de tijd vastligt en de afstand niet, vaak 6, 12 of 24 uur, soms zes dagen. De meeste zijn op een korte ronde of een atletiekbaan, dus je komt elke ronde langs je crew en je eten. De 24-uursloop heeft een eigen wereldkampioenschap. Ook: Tijdsloop, fixed-time race, timed race
Vertical K
Een wedstrijd die 1.000 meter klimt op een kort parcours, meestal korter dan 5 km. Je finisht boven, en veel mensen wandelen het grootste deel. Ook: VK, vertical kilometer
Zelfvoorzienend
Een wedstrijdformat waarbij je je eigen eten en uitrusting van start tot finish draagt. De organisatie deelt meestal water uit en zet het kamp op, en daar houdt het ongeveer op. Ook: Self-sufficient, autonoom

Wedstrijddag en regels

Bekervrij
Een wedstrijd zonder papieren bekertjes op de posten. Je hebt zelf een klein opvouwbaar bekertje of een soft flask bij je en vult die zelf. Ook: Cupless
Bezemlopers
De lopers die achter de laatste deelnemer aan gaan, zorgen dat niemand achterblijft en vaak de markering weghalen. Ook: Sweep, sweeper, sluitlopers
Buckle
De traditionele prijs voor het finishen van een 100-miler, in plaats van een medaille. Het begon bij de Tevis Cup, een paardenrit over hetzelfde pad als Western States, en de hardloopwedstrijd nam het idee over. Veel wedstrijden geven een andere buckle als je binnen 24 uur finisht. Ook: Gesp
Checkpoint
Een punt op het parcours waar je tijd wordt geregistreerd. Veel ervan zijn ook verzorgingsposten, en sommige hebben een cut-off. Ook: CP, controlepost
Chiptijd
Een kleine chip, meestal in je startnummer, die je tijd registreert als je over de matten bij de start, finish en controleposten loopt. De chiptijd loopt vanaf het moment dat jij over de startlijn gaat; de bruto tijd vanaf het startschot. Ook: Chip timing, nettotijd
Crew
Vrienden of familie die je op de posten opwachten met eten, spullen en aanmoediging. De regels bepalen waar ze je mogen treffen, en vaak hebben zij ook een lange nacht. Ook: Supportteam
Cut-off
De laatste tijd waarop je een checkpoint kunt verlaten en in de wedstrijd blijft. Mis je die, dan word je eruit gehaald, hoe goed je je ook voelt. Wedstrijden zetten ze meestal per checkpoint op een rij. Ook: Tijdslimiet
DNF
Did not finish. Je bent gestart maar uitgestapt, hebt een tijdslimiet gemist of bent uit de wedstrijd gehaald. Genoeg ervaren ultralopers hebben er een of twee. Ook: Niet gefinisht
DNS
Did not start. Je had je ingeschreven maar kwam op de dag zelf niet opdagen, vaak door een blessure. Ook: Niet gestart
DQ
Gediskwalificeerd. Meestal omdat je verplichte uitrusting mist, het parcours afsnijdt of hulp aanneemt waar dat niet mag. Ook: DSQ, diskwalificatie
Dropbag
Een tas die je voor de wedstrijd inpakt en die de organisatie naar een post verderop brengt. Droge sokken, reservebatterijen, eten dat je lekker vindt en een warme laag zitten er meestal in. Ook: Drop bag
Gps-tracker
Een klein apparaatje dat veel wedstrijden aan lopers meegeven, zodat hun positie online op een kaart te zien is. Zo kan familie meekijken, en zo vindt de wedstrijdleiding je als er iets misgaat. Ook: GPS tracker
ITRA-punten
De International Trail Running Association beoordeelt wedstrijden op afstand en hoogtemeters, en je verdient punten door ze uit te lopen. Sommige wedstrijden vragen punten voor je je mag inschrijven. Ook: ITRA points
Kwalificatiewedstrijd
Een wedstrijd die je moet uitlopen voor je je voor een zwaardere mag inschrijven. Lange wedstrijden vragen vaak om een bepaalde afstand of een bepaald aantal punten in de laatste paar jaar. Ook: Qualifier
Loting
Zo kiezen de populairste wedstrijden hun deelnemers. Je doet mee aan een loting, en bij sommige wedstrijden levert elk jaar dat je wordt uitgeloot extra loten op voor het volgende jaar. Ook: Lottery
Materiaalcontrole
Als de organisatie controleert of je de verplichte uitrusting bij je hebt. Ontbrekende spullen kunnen een tijdstraf of diskwalificatie opleveren. Ook: Kit check
Muling
Een pacer die het eten of de spullen van de loper draagt. Wedstrijden die pacers toestaan, verbieden het meestal.
Pacer
Iemand die tijdens een lange wedstrijd een stuk met je meeloopt, meestal de laatste kilometers en de nacht. Die zorgt dat je blijft lopen, blijft eten en op koers blijft. Niet elke wedstrijd staat pacers toe.
Parcourswachter
Een vrijwilliger langs het parcours die de weg wijst, nummers noteert en helpt als er iets misgaat. Bedank ze. Ook: Seingever (België), marshal, vrijwilliger
Point-to-point
Een wedstrijd die op de ene plek start en ergens anders finisht. Zoek uit hoe je terugkomt bij je auto. Ook: Van A naar B
Running Stones
Die verdien je door wedstrijden van de UTMB World Series uit te lopen. Ze tellen als extra kansen in de loting voor de UTMB zelf.
Startnummer
Je wedstrijdnummer, vastgespeld op je borst of gedragen aan een band. Er zit vaak de tijdregistratiechip in en je noodgegevens staan erop, en je levert het in als je uitstapt. Ook: Borstnummer, bib, race number
Startvak
Een afgezet vak waar je voor de start wacht, ingedeeld op verwachte tijd of op een score zoals de UTMB Index. Grote wedstrijden laten de vakken in golven van een paar minuten na elkaar vertrekken, zodat het op het eerste smalle pad niet vastloopt. Ook: Startbox, corral (VS), start pen
Uitstappen
Opgeven in een wedstrijd, meestal op een verzorgingspost waar je je startnummer inlevert. Bij veel wedstrijden mag je tussen de checkpoints niet uitstappen, behalve in een noodgeval. Ook: Dropping, drop out, opgeven
UTMB Index
Een prestatiescore op basis van uitslagen in de UTMB World Series en partnerwedstrijden, uitgerekend per afstandscategorie. Wedstrijden gebruiken hem om de startvakken in te delen en elitelopers te kiezen.
Verplichte uitrusting
De lijst met spullen die je in een wedstrijd moet meedragen, vaak een regenjas met getapete naden, een hoofdlamp, een nooddeken, een fluitje, een telefoon en een beker. Er wordt op gecontroleerd bij de registratie en soms op het parcours. Ook: Mandatory kit, verplicht materiaal
Verzorgingspost
Een stop op het parcours met eten, drinken en vrijwilligers. Grotere posten hebben medische hulp en stoelen, en met die stoelen moet je oppassen. Ook: Bevoorradingspost, aid station, feed station

Schoenen en uitrusting

Anti-schuurbalsem
Een balsem of crème die je smeert waar je huid schuurt: dijen, oksels, onder de bandjes van je vest. Smeer het voor het pijn doet. Ook: Body glide, anti-chafe balm
Buff
Een buis van rekbare stof die je draagt als nekwarmer, haarband of muts. Even in een beek gedompeld, koelt hij je af. Ook: Col, nekwarmer
Drinkzak
Een waterzak achter in je rugzak, met een slangetje om uit te drinken. Er past meer in dan in flesjes, maar het is lastig te zien hoeveel er nog in zit. Ook: Waterzak, bladder, reservoir
Drop
Het hoogteverschil tussen de hiel en de voorvoet van een schoen, in millimeters. Wegschoenen hebben vaak 8 tot 12 mm; zero drop betekent dat hiel en tenen even hoog zitten. Verander het geleidelijk, want je kuiten en achillespezen kunnen gaan klagen. Ook: Heel-to-toe drop, offset, hak-teenverschil
Fellschoenen
Lichte, lage schoenen met diepe noppen ver uit elkaar voor modder en nat gras. Veel grip op zachte grond, weinig demping op rots of asfalt. Ook: Fell shoes
Gaiters
Korte hoesjes over de bovenkant van de schoen die steentjes, gruis en zand buiten houden. In de woestijn zijn ze onmisbaar; op modderige trails nemen sommige mensen ze nooit mee. Ook: Gamaschen, gaiters
Gps-horloge
Een horloge dat je route, afstand en hoogtemeters vastlegt. Op een 100-miler doet de accuduur ertoe; kijk hoe lang de jouwe het volhoudt met de instellingen die je gaat gebruiken. Ook: GPS watch, sporthorloge
Hielslot
Het extra vetergaatje bovenaan de meeste hardloopschoenen gebruiken om een lusje te maken dat je hiel terug in de schoen trekt. Zo schuift je voet bij afdalingen niet naar voren, wat helpt tegen blauwe teennagels en blaren. Ook: Lace lock, runner's loop, heel lock
Hoofdlamp
Een lamp die je op je hoofd draagt. Wedstrijden stellen meestal een minimale lichtsterkte en vragen om reservebatterijen. Test hem eerst op een nachtloop. Ook: Headtorch, headlamp
Microspikes
Rubberen spanbanden met kleine metalen pinnen die je over je loopschoenen trekt voor ijs en aangestampte sneeuw. Ook: Spikes, schoenspikes, ijsspikes
Nooddeken
Een dun vel dat je lichaamswarmte vasthoudt als je ergens op een heuvel vastzit. Weegt bijna niets, en staat op de meeste lijsten met verplichte uitrusting. Ook: Reddingsdeken, isothermische deken, space blanket, foil blanket
Noppen
De nopjes onder de zool van een trailschoen. Diepere noppen hebben meer grip in de modder, maar voelen wiebelig op harde grond. Ook: Lugs, profiel
Regenjas
Staat bijna altijd op de lijst met verplichte uitrusting. Wedstrijden vragen vaak getapete naden en een capuchon, en een windjack keuren ze niet goed. Ook: Waterdichte jas, waterproof shell
Rock plate
Een dunne, stijve laag in de zool die voorkomt dat scherpe stenen je voeten kneuzen. Ook: Rotsplaat
Soft flask
Een zacht flesje dat voor in een trailvest zit en kleiner wordt naarmate je drinkt, zodat het niet klotst. Ook: Zachte fles
Stack height
Hoeveel schoen er tussen je voet en de grond zit. Een hoge stack geeft meer demping op lange dagen, maar je voelt de grond minder en verzwikt je enkel makkelijker. Ook: Zoolhoogte
Stokken
Opvouwbare loopstokken helpen bij lange klimmen en steile afdalingen. Sommige wedstrijden verbieden ze, en andere staan ze alleen op bepaalde stukken toe, dus kijk naar de regels. Ook: Wandelstokken, trailstokken, poles
Teensokken
Sokken met een apart vakje voor elke teen. Sommige lopers zweren erbij tegen blaren tussen de tenen. Ook: Injinjis, toe socks
Trailschoenen
Hardloopschoenen met een zool met meer grip en een stevigere bovenkant dan wegschoenen. Sommige zijn licht en dicht bij de grond; andere hebben een dikke demping voor lange ultra's. Ook: Trail shoes
Trailvest
Een lichte rugzak die strak zit als een gilet, met vakken voor flessen op de borst. Je verplichte uitrusting past erin zonder dat hij gaat stuiteren. Ook: Loopvest, race vest, hydration vest

Op het pad

Afdalen
Bergaf lopen. Een goede daler kan veel tijd winnen, maar steile afdalingen zijn de reden dat je bovenbenen nog dagen pijn doen. Ook: Descending, bombing
GPX-bestand
Een veelgebruikt bestandsformaat voor routes en tracks. Wedstrijden delen het parcours als GPX-bestand, zodat je het op een horloge kunt zetten, en je kunt er een toevoegen aan een Pebbls-reis.
Haarspeldbochten
Zigzaggen waarmee een pad een steile helling op gaat. Als je de bochten afsnijdt, slijt de helling weg, en in wedstrijden kun je ervoor gediskwalificeerd worden. Ook: Zigzagpad, switchbacks
Hoogtemeters
Al het klimmen in een loop of wedstrijd bij elkaar opgeteld. Trailrunners praten net zo vaak over hoogtemeters als over afstand, en een wedstrijd met 1.000 hoogtemeters per 10 km is heel heuvelachtig. Ook: Vert, D+, elevation gain
Hoogteprofiel
Een grafiek van het klimmen en dalen op een route. Het loont om die voor een wedstrijd goed te bekijken; je ziet er veel meer aan dan aan de afstand. Ook: Elevation profile
Klauteren
Op rots ook je handen gebruiken, niet alleen je voeten. Geen klimmen met touwen, maar een val kan toch pijn doen. Ook: Scrambling
Loopbaar
Terrein dat vlak of flauw genoeg is om te lopen zonder erbij na te denken. In wedstrijdverslagen kan loopbaar alles betekenen, van glad gravel tot rotsig maar net niet verticaal. Ook: Runnable
Nachtlopen
Lopen in het donker met een hoofdlamp. De grond ziet er anders uit en alles voelt trager, dus oefen het voor een wedstrijd die door de nacht gaat. Ook: Night running
Navigatie
De weg vinden met kaart, kompas of gps. Sommige wedstrijden zijn helemaal gemarkeerd, sommige geven je een routebestand, en bij fell races wordt vaak verwacht dat je de weg kent. Ook: Navigation
Parcoursmarkering
Vlaggetjes, linten, bordjes of verf die een wedstrijdroute aangeven. Zie je ze niet meer, dan ben je waarschijnlijk verkeerd gelopen; ga terug naar de laatste die je zag. Ook: Lintjes, flagging, waymarks
Power hiken
Snel en doelgericht bergop wandelen, vaak met je handen op je knieën of met stokken. Op steile klimmen is het vaak net zo snel als lopen en kost het veel minder energie. Ook: Power hiking, powerwalken
Steenmannetje
Een stapel stenen die een top of een pad aangeeft. In de mist zijn ze soms de enige manier om te zien waar het pad loopt. Ook: Cairn
Top
De top van een heuvel of berg. Bij rondes en FKT's moet je hem aantikken: het hoogste punt of het steenmannetje aanraken. Ook: Summit, tag
Trod
Een oud woord in Noord-Engeland voor een vaag pad over een fell. Fell runners gebruiken ze om een betere lijn te lopen.
Uitwijkroute
Een snellere weg van de berg af als het weer omslaat of je gewond raakt. Plan er een voor je aan een grote route begint. Ook: Bail-out, escape route
Valse top
Een top die eruitziet als de top tot je er bent en ziet dat de heuvel doorgaat. Ook: False summit

Terrein

Blokkenveld
Grotere rotsen en keien die op een helling op elkaar liggen, het soort waar je tussen springt. Langzamer dan puin, en zwaarder voor vermoeide benen. Ook: Talus, boulder field
Bosweg
Een breed gravel- of zandpad door het bos, aangelegd voor voertuigen. Makkelijk lopen en vaak een kans om te eten. Ook: Fire road, forest road, jeep track
Graspollen
Bulten gras met gaten en water ertussen. Je komt er heel langzaam vooruit en het is zwaar voor je enkels. Ook: Tussocks
Kam
Een smalle rug die twee toppen met elkaar verbindt. Vaak het mooiste loopwerk van de dag, en het meest blootgesteld aan de wind. Ook: Graat, ridge
Puinhelling
Losse stenen op een steile berghelling. Over fijn puin naar beneden lopen kan snel en leuk zijn; omhoog gaat langzaam en het glijdt onder je weg. Ook: Scree, steengruis
Rivier oversteken
Een beek of rivier te voet doorwaden. Na veel regen kan dat gevaarlijk zijn, en wedstrijden leggen het parcours soms om om ze te vermijden. Ook: River crossing, doorwaden
Singletrack
Een smal pad waar één persoon over past. Inhalen betekent er beleefd om vragen en wachten op een breder stuk.
Sneeuwveld
Een plek met oude sneeuw die op grote hoogte blijft liggen. 's Ochtends kan die hard en ijzig zijn, en later op de dag papperig. Ook: Snowfield
Technisch terrein
Terrein waar je op elke stap moet letten: rotsen, wortels, losse stenen, steile stukken. Iedereen gaat er langzamer, en het is waar enkels verzwikt raken. Ook: Technical terrain, techy
Veenmoeras
Natte, zachte grond waar een schoen in kan verdwijnen. Gewoon op de Britse fells, waar je leert de kleur van het gras te lezen. Ook: Moeras, veen, bog

Eten en drinken

Cafeïne
Koffie, cola of gels met cafeïne, vaak bewaard voor de nacht of de laatste uren. Probeer het eerst in je training; te veel kan je maag van slag brengen. Ook: Caffeine
Cola zonder prik
Cola waar de bubbels uit zijn. Geliefd laat in lange wedstrijden, om de suiker en de cafeïne. Ook: Flat cola, platte cola
Darmtraining
Oefenen met eten tijdens trainingslopen, zodat je maag het op de wedstrijddag aankan. Ook: Gut training, maagtraining
Elektrolyten
Zouten die je verliest als je zweet, vooral natrium. Zout eten of sportdrank met elektrolyten kan op lange of warme dagen een deel daarvan aanvullen; hoeveel je nodig hebt, hangt af van de loop en hoeveel je zweet.
Eten op de posten
Wat je op de tafels vindt: chips, snoep, fruit, broodjes, soep, cola zonder prik. Lange wedstrijden hebben op de grotere posten vaak warm eten. Ook: Aid station food
Gels
Kleine zakjes zoete gel die je snel energie geven. Makkelijk mee te nemen, maar veel ultralopers krijgen er na een paar uur genoeg van en stappen over op ander eten. Ook: Energiegels
Hongerklop
Ineens geen energie meer, omdat je te weinig hebt gegeten. Je benen houden ermee op en alles voelt hopeloos. Eet vroeg en vaak. Ook: Man met de hamer, tegen de muur lopen, bonk, hitting the wall
Koolhydraten per uur
Hoeveel koolhydraten je per uur wedstrijd eet, in grammen. Veel lopers mikken ergens tussen de 60 en 90 g, maar wat je maag aankan verschilt, dus oefen het in je training. Ook: Carbs per hour
Waterbronnen
Beken, bronnen en kranen op de route. Op lange self-supported lopen plan je eromheen, en veel mensen filteren of zuiveren beekwater. Ook: Water sources

Lijf en blessures

Achillespeesklachten
Pijn en stijfheid in de pees achter aan je enkel. Veel heuvels en plotselinge veranderingen in de drop van je schoenen kunnen het uitlokken. Laat het bekijken in plaats van erdoorheen te lopen. Ook: Achillestendinopathie, achilles tendinopathy
Blaren
Vocht onder de huid door schuren. Goed passende schoenen, goede sokken en een drukplek aanpakken voor het een blaar wordt, helpen het meest. Ook: Blisters
Drukplek
Een stukje huid dat begint te branden door schuren. Stop en tape het af, anders wordt het een blaar. Ook: Hot spot
Fasciitis plantaris
Pijn onder de hiel, meestal het ergst bij de eerste stappen 's ochtends. Het kan maanden duren voor het over is, dus ga er vroeg mee naar een dokter of fysio. Ook: Hielspoor, plantar fasciitis
Hitte-uitputting
Oververhit raken, met duizeligheid, hoofdpijn en veel zweten. Ga langzamer, zoek schaduw en koel af; als iemand verward is of stopt met zweten, haal dan hulp. Ook: Heat exhaustion
Hoogteziekte
Hoofdpijn, misselijkheid en slecht slapen doordat je te snel hoog bent gegaan. Voor veel mensen speelt het vanaf ongeveer 2.500 meter, maar het kan ook lager gebeuren. Worden de klachten erger, klim dan niet verder en ga naar beneden, en zoek hulp als ze ernstig zijn. Ook: Altitude sickness
Hyponatriëmie
Te weinig natrium in het bloed, vaak doordat je veel meer water drinkt dan je verliest. Hoofdpijn, misselijkheid, zwelling en verwardheid zijn waarschuwingssignalen, en het kan ernstig zijn. Drinken op dorst is het gebruikelijke advies; als iemand verward is, haal dan medische hulp. Ook: Hyponatraemia, hyponatremia
ITB-syndroom
Pijn aan de buitenkant van de knie, gewoon bij lopers die ineens meer kilometers of meer bergaf zijn gaan lopen. Gaat het met rust niet over, ga dan naar een fysio. Ook: ITBS, lopersknie, IT band syndrome
Maag-darmklachten
Problemen met je maag tijdens een wedstrijd: misselijkheid, krampen, dringend naar de wc moeten. Een veelvoorkomende reden dat mensen uitstappen in ultra's. Ook: GI distress, maagproblemen
Onderkoeling
Gevaarlijk koud worden. Op een berg, nat en moe en langzaam vooruit, kan het snel gaan. Daarom staan wedstrijden op regenjassen en nooddekens. Ook: Hypothermie, hypothermia
Rabdo
Kort voor rabdomyolyse, waarbij beschadigde spieren het bloed overspoelen met eiwitten die de nieren kunnen beschadigen. Donkerbruine urine na een zware wedstrijd is een reden om meteen naar een dokter te gaan. Ook: Rabdomyolyse, rhabdo
Runner's knee
Pijn rond of achter de knieschijf. Vaak het gevolg van te veel te snel. Ga naar een fysio als het blijft hangen. Let op: in het Nederlands wordt lopersknie meestal voor het ITB-syndroom gebruikt. Ook: Patellofemoraal pijnsyndroom, PFPS
Schuren
Pijnlijke, rauwe huid waar iets schuurt: dijen, oksels, onder het bandje van je vest. Anti-schuurbalsem en kleding die goed past helpen. Onder de douche prikt het daarna. Ook: Schuurplekken, chafing
Sleep monsters
Hallucinaties door slaapgebrek in een lange wedstrijd. Rotsen worden dieren en struiken worden mensen. Een kort dutje kan helpen tegen slaperigheid, maar hallucinaties of verwardheid kunnen betekenen dat doorgaan niet meer veilig is. Ook: Slaapmonsters
Spierpijn
Delayed onset muscle soreness, de stijfheid die een dag of twee na een zware loop op zijn ergst is. Lange afdalingen veroorzaken de ergste. Achteruit de trap af lopen is een bekend gezicht. Ook: DOMS
Ultra-shuffle
Het lage, langzame sukkeldrafje laat in een lange wedstrijd, als je benen niet hoger willen. Het telt nog steeds als hardlopen. Ook: Ultra shuffle
Verzwikte enkel
Je enkel omslaan op ongelijke grond. Lichte gevallen gaan met rust over; als hij flink opzwelt of je er niet op kunt staan, laat hem dan nakijken. Ook: Verstuikte enkel, rolled ankle, sprained ankle
Zwarte teennagels
Een bloeduitstorting onder een teennagel doordat je tenen tegen de voorkant van de schoen stoten, vaak bij lange afdalingen. De nagel valt er later meestal af. Schoenen een halve maat groter kunnen helpen. Ook: Black toenails, blauwe nagels

Training

Back-to-backs
Twee lange lopen op opeenvolgende dagen, zodat je de tweede op vermoeide benen loopt. Een gebruikelijke manier om je op een ultra voor te bereiden zonder één enorme loop.
Basis opbouwen
Weken van rustig, vooral makkelijk lopen om je conditie op te bouwen voor de zwaardere training begint. Ook: Base building, basistraining
Drempel
De inspanning waarboven je snel moe wordt, omdat lactaat sneller ophoopt dan je lichaam het kan afvoeren. Trainen rond die drempel, vaak in blokken van een paar minuten, helpt je een sneller tempo langer vol te houden. Ook: Omslagpunt, anaerobe drempel, lactaatdrempel, threshold
Herstel
Tijd na een wedstrijd of zware training waarin je lijf zich herstelt. Na een 100-miler kan het weken duren voor lopen weer normaal voelt. Ook: Recovery
Heuvelherhalingen
Hard een heuvel op lopen, rustig terug naar beneden joggen en dat herhalen. Maakt je sterker voor klimmen. Ook: Heuveltraining, hill reps
Hittetraining
Wennen aan warmte voor een warme wedstrijd, door te lopen als het warm is, extra lagen te dragen of in de sauna te zitten. Daar zijn herhaalde sessies voor nodig, over een aantal dagen of een paar weken, en niet iedereen reageert hetzelfde. Ook: Heat training, hitteacclimatisatie
Intervaltraining
Harde stukken met makkelijk herstel ertussen, zoals zes keer drie minuten met twee minuten dribbelen. Je loopt zo langer in een hard tempo dan in één keer zou lukken. Heuvelsprints zijn ook een soort interval. Ook: Intervallen, herhalingen, intervals
Krachttraining
Oefeningen in de sportschool of thuis, zoals squats, lunges en kuitheffingen. Het helpt bij lange afdalingen en om blessurevrij te blijven. Ook: Strength training
Lange duurloop
De langste loop van je week, meestal rustig. Voor een ultra train je die vaak op terrein dat lijkt op dat van de wedstrijd. Ook: Lange loop, long run
MAF
Een hartslagmethode van Phil Maffetone, gebaseerd op 180 min je leeftijd, met een correctie omhoog of omlaag voor je gezondheid en trainingsverleden. Rustige lopen blijven onder dat getal, en in het begin kan dat betekenen dat je de heuvels op wandelt.
Taperen
In de laatste week of weken voor een wedstrijd minder trainen, zodat je fris aan de start staat. Mensen worden er vaak onrustig van. Ook: Taper, afbouwen
Taperkriebels
Het chagrijn, de denkbeeldige pijntjes en het gepieker die horen bij minder lopen voor een wedstrijd. Ook: Taper tantrums, taper madness
Tempoloop
Een gelijkmatige loop in een stevig maar vol te houden tempo, ongeveer wat je in een wedstrijd zo'n uur zou kunnen volhouden. Het bouwt het tempo op dat je kunt aanhouden zonder in te zakken. Ook: Tempo, tempo run
Tijd op de benen
Training die je in uren meet in plaats van in afstand. Op heuvelachtige trails kan 10 km een uur duren of drie, dus tijd zegt meer. Ook: Time on feet
Trainingsblok
Een vast aantal weken training gericht op één wedstrijd, meestal afgesloten met een taper. Ook: Training block
Verkenning
Een deel van een wedstrijdroute vooraf lopen om het terrein en de navigatie te leren kennen. Ook: Recce, verkenningsloop
Zone 2
Een rustige aerobe intensiteit, ongeveer een tempo waarbij je nog een gesprek kunt voeren. De precieze hartslagzone hangt af van de methode die je gebruikt, en het voelt vaak langzamer dan je zou verwachten.

Bekende wedstrijden en rondes

Barkley Marathons
Een beroemd zware wedstrijd in Frozen Head State Park in Tennessee: vijf ongemarkeerde rondes in 60 uur. Lopers vinden boeken die op het parcours verstopt zijn en scheuren de bladzijde eruit die bij hun nummer hoort. De meeste jaren finisht niemand. Ook: Barkley
Bob Graham Round
Een rondje over 42 fells in het Lake District (fells zijn de kale heuvels en bergen in Noord-Engeland) vanaf de Moot Hall in Keswick, binnen 24 uur. Meestal wordt het opgegeven als ongeveer 66 mijl (zo'n 106 km) met ongeveer 8.000 m klimmen, al verschillen de metingen. Het is geen wedstrijd; je plant je eigen poging. Wales heeft de Paddy Buckley Round en Schotland de Ramsay Round. Ook: BGR, Bob Graham
Comrades Marathon
Een ultra op de weg van ongeveer 90 km in Zuid-Afrika tussen Durban en Pietermaritzburg, voor het eerst gelopen in 1921. De richting wisselt: het ene jaar een up-run, het volgende jaar een down-run, en de precieze afstand verschilt per jaar. Ook: Comrades
Dragon's Back Race
Een zesdaagse wedstrijd over de bergachtige ruggengraat van Wales, van Conwy Castle naar Cardiff Castle, ongeveer 380 km met ruim meer dan 15.000 m klimmen. Lopers slapen elke nacht in een kamp, en velen halen onderweg een tijdslimiet niet.
Golden Trail Series
Een serie korte, snelle bergwedstrijden die het hele seizoen loopt, in 2018 begonnen door Salomon. Zegama en Sierre-Zinal zijn vaste onderdelen, en de beste lopers in het klassement treffen elkaar aan het eind van het seizoen in een finale. Ook: Golden Trail World Series, GTWS
Grand Slam of Ultrarunning
Vier van de oudste Amerikaanse 100-mijlswedstrijden in hetzelfde jaar uitlopen. Je moet de Wasatch Front 100 uitlopen plus drie van Old Dominion, Western States, Vermont en Leadville.
Hardrock 100
Een wedstrijd van 100 mijl in de San Juan Mountains in Colorado, met ongeveer 10.000 m klimmen en veel ervan op grote hoogte. Finishers kussen een beschilderde rots in Silverton, en de looprichting wisselt elk jaar. Ook: Hardrock
Lakeland 100
Een rondje van 105 mijl door het Lake District met start en finish in Coniston, grotendeels over ruwe paden en voor veel lopers door twee nachten heen. De Lakeland 50 volgt de tweede helft van de route.
Leadville 100
Een wedstrijd van 100 mijl vanuit het oude mijnstadje Leadville in Colorado, dat op ongeveer 3.100 m ligt. Het is een heen-en-terugroute die twee keer over Hope Pass gaat, rond de 3.800 m. Hoort bij de Grand Slam of Ultrarunning, en komt voor in het boek Born to Run. Ook: Leadville Trail 100, LT100
Marathon des Sables
Een etappewedstrijd door de Sahara in Marokko. De klassieke vorm, MDS Legendary, is ongeveer 250 km in ongeveer een week. Lopers dragen hun eigen eten en spullen, en water wordt op de checkpoints uitgedeeld. Afstanden en etappes verschillen per editie. Ook: MdS
Sierre-Zinal
Een bergloop van 31 km in het Zwitserse kanton Wallis, die ongeveer 2.200 m klimt van Sierre in het Rhônedal naar het dorp Zinal. Hij wordt sinds 1974 gelopen en trekt de beste berglopers ter wereld en duizenden anderen, onder wie wandelaars die vroeg vertrekken. Hij hoort bij de Golden Trail Series.
Spine Race
Een wedstrijd met doorlopende klok over de Pennine Way, ongeveer 268 mijl (430 km) van Edale naar Kirk Yetholm, elk jaar in januari. De klok loopt dag en nacht door, en lopers slapen kort bij de checkpoints. Reken op korte dagen, diep veen en nachten op de heidevlakten. Ook: The Spine
Tor des Géants
Een wedstrijd op tijd van ongeveer 330 km rond de Aostavallei in Italië, met zo'n 24.000 m klimmen. De klok loopt de hele tijd door, en lopers slapen kort op de life bases onderweg. Ook: TDG
UTMB
Ultra-Trail du Mont-Blanc, een wedstrijd van ongeveer 170 km rond de Mont Blanc door Frankrijk, Italië en Zwitserland, met zo'n 10.000 m klimmen. Start en finish zijn in Chamonix. UTMB is ook de naam van het bedrijf dat een wereldserie van wedstrijden organiseert.
Western States
De Western States 100, een trailwedstrijd van 100 mijl in Californië, van Olympic Valley naar Auburn. Hij wordt sinds de jaren 70 gelopen, is een van de oudste 100-mijlstrailwedstrijden en de wedstrijd waar de buckle voor lopers begon. Ook: WSER

Loperspraat

Dot-watching
Tijdens een wedstrijd de trackers van lopers online volgen, vaak de hele nacht door. Familie doet hetzelfde met een looptocht op Pebbls. Ook: Dotwatchen
Pain cave
Het donkere stuk in een wedstrijd waarin alles pijn doet en je toch door moet. Ook: Pijngrot
Parcoursrecord
De snelste tijd ooit gelopen op het parcours van een wedstrijd, meestal apart bijgehouden voor mannen en vrouwen. Een wijziging aan de route kan het opnieuw laten beginnen. Ook: CR, course record
Pas op voor de stoel
Oud ultra-advies: op een post gaan zitten voelt heerlijk, en weer opstaan is veel moeilijker. Genoeg DNF's beginnen in een lekkere stoel. Ook: Beware the chair
PR
Persoonlijk record, je snelste tijd op een afstand of een parcours. Trailparcoursen verschillen zo veel dat mensen het over een PR op een bepaald parcours hebben. Ook: Persoonlijk record, PB, personal best
Relentless forward progress
Blijf bewegen, hoe langzaam ook. Wandelend kom je ook bij de finish; stilstaand niet. Ook: RFP, altijd vooruit
Trail magic
Vriendelijkheid van vreemden op een lange loop: iets kouds te drinken langs het pad, aanmoediging, een lift terug naar de auto. Overgenomen van langeafstandswandelaars.
Type 2 fun
Op het moment zelf ellendig, achteraf geweldig om over te vertellen. Zo kun je heel wat ultra's eerlijk omschrijven.

Terug naar Trailrunning & ultra's