Begrippen voor kajak, kano en suppen

165 woorden die peddelaars gebruiken, en wat ze betekenen. Vraag het in de community Kajakken, kanoën & suppen op Pebbls. Misschien is iemand er al geweest.

Boten en boards

Canadese kano
De gebruikelijke Britse naam voor een open kano, vaak afgekort tot Canadian of Canoe met een hoofdletter. In Groot-Brittannië kan gewoon canoeing ook kajakken betekenen, en dat is verwarrend voor bezoekers. Ook: Canadees, Canadian canoe
Gesloten kajak
Een kajak met een gesloten cockpit, meestal met een spatzeil om het water buiten te houden. Warmer en droger dan een sit-on-top, maar je moet weten hoe je er na het omslaan uit komt en weer in. Ook: Sit-in kayak
iSUP
Een opblaasbare SUP. Hard opgepompt voelt hij bijna als een hard board, en hij past in een tas. Kijk naar de maximale druk die op het board staat en pomp tot daar in de buurt, anders buigt het board door. Ook: Opblaasbare SUP
Opblaaskajak
Een kajak van opblaasbare buizen. Makkelijk op te bergen en mee te nemen in de trein of het vliegtuig, maar langzamer dan een harde boot en hij wordt meer door de wind weggeduwd. Ook: Inflatable, IK, duckie
Open kano
Een kano die bovenaan open is, waarin je geknield of zittend peddelt met een peddel met één blad. Er past veel bagage in, en daarom is hij geliefd voor gezinstochten en lange rivierreizen. Ook: Open canoe
Outriggerkano
Een smalle kano met aan één kant een drijver, met een stok eraan vast, die hem rechtop houdt. Hij komt uit de Stille Oceaan en wordt veel gevaren en geracet op Hawaï, Tahiti, in Nieuw-Zeeland en Australië. In het Tahitiaans heet hij va'a, in het Māori waka ama. Ook: Va'a, waka ama, OC, outrigger canoe
Packraft
Een klein, sterk opblaasbootje dat zo klein oprolt dat je het in een rugzak of op een fiets meeneemt. Sommige wegen minder dan 3 kg. Packrafters lopen of fietsen naar het water, peddelen, en pakken de boot daarna weer in.
Recreatiekajak
Een korte, brede, stabiele kajak voor vlak water en korte tochtjes. Prima op een beschut meer, maar niet gemaakt voor open zee of lange oversteken. Ook: Recreational kayak, rec boat
Sit-on-top
Een kajak waar je op zit in plaats van in, dus er is geen cockpit die vol water kan lopen. Val je eraf, dan klim je er weer op. Populair om te vissen en in warm water, maar je zit nat en in de wind. Ook: SOT
SUP
Een stand-up paddleboard: een groot board waar je op staat en mee peddelt met één lange peddel met één blad. Staand vang je veel meer wind dan zittend in een kajak. Ook: Stand-up paddleboard, suppen, paddleboard
Surfski
Een lange, smalle sit-on-top-wedstrijdkajak, snel maar wiebelig. Peddelaars gebruiken ze om op zee met de wind mee te varen, van de ene golf op de volgende.
Toerkajak
Een losse naam voor een kajak om afstand mee te maken op meren, langzame rivieren en beschutte kusten. Meestal korter en breder dan een zeekajak, en makkelijker te draaien. Ook: Touring kayak
Tweepersoonskajak
Een kajak voor twee, achter elkaar. Wie achterin zit, stuurt meestal of bedient het roer. Bekend als de scheidingsboot, en dat is maar half een grap. Ook: Tandem kayak, tweezitter, dubbele kajak
Vouwkajak
Een kajak die voor op reis in een tas of doos gaat. Sommige, zoals Klepper, hebben een frame met een huid van stof; andere, zoals Oru, vouw je uit één plastic plaat. Handig voor vliegtuig en trein, al duurt het even voor je hem in elkaar hebt. Ook: Vouwboot, folding kayak
Wildwaterkajak
Een korte kajak met veel rocker, gemaakt om snel te draaien op snelle rivieren. Creekboten zijn groter en gebouwd voor steile, rotsige rivieren; playboten zijn klein en gemaakt voor kunstjes op golven en walsen. Ook: WW-kajak, white water kayak
Zeekajak
Een lange, smalle kajak gemaakt voor open water, meestal zo'n 5 tot 5,5 m, met afgesloten luiken voor je spullen en een skeg of roer. Hij houdt goed koers en kan genoeg meenemen voor een week of langer kamperen. Ook: Sea kayak

Onderdelen van de boot

Achtersteven
De achterkant van de boot. In een kano doet de peddelaar achterin het meeste stuurwerk. Ook: Achterkant, stern
Boeg
De voorkant van de boot. In een kano bepaalt de peddelaar voorin het tempo en let op rotsen. Ook: Voorkant, bow
Cockpit
De opening in een gesloten kajak waar je in zit. Keyhole-cockpits zijn voorin langer, zodat je je knieën erin krijgt en ze onder het dek kunt klemmen. Ook: Kuip
Deklijnen
Lijnen die rond het dek van een zeekajak lopen. Daar kunnen jij en je redders zich aan vastpakken als de boot in het water ligt. Ook: Deck lines
Dijsteunen
Kussentjes onder het dek waar je knieën of dijen tegenaan drukken. Ze verbinden je met de boot, zodat je hem met je onderlijf op de kant kunt zetten en kunt rollen. Ook: Kniesteunen, thigh braces, knee braces
Drijfzakken
Opblaasbare zakken in kano's en wildwaterkajaks die ruimte vullen die anders vol water zou lopen. Een volgelopen boot met goede drijfzakken is makkelijker te redden en slaat minder snel om een rots heen. Ook: Luchtzakken, buoyancy bags, flotation
Dwarshout
Een balk dwars door een open kano, van de ene kant naar de andere. De middelste is vaak een juk, gevormd om op je schouders te rusten als je de kano ondersteboven draagt. Ook: Juk, thwart, yoke
Handgrepen
Grepen aan de boeg en de achtersteven om de boot te dragen en in het water vast te houden. Sommige peddelaars hebben liever grepen dan lussen, omdat je vingers vast kunnen komen te zitten in een lus als de boot ronddraait. Ook: Toggles, grab handles, end loops
Koersvastheid
Hoe goed een boot rechtdoor blijft gaan zonder dat je steeds moet corrigeren. Lange boten met weinig rocker houden goed koers; korte boten dwalen af. Ook: Tracking
Luik
Een afgesloten opening in het dek van een kajak om spullen in de ruimtes eronder te stoppen. De deksels sluiten strak, maar er kan toch een beetje water in komen, dus je spullen gaan ook in drybags. Ook: Hatch
Primaire stabiliteit
Hoe stabiel een boot voelt als hij vlak op rustig water ligt. Brede boten met een platte bodem hebben er veel van. Ook: Beginstabiliteit, primary stability, initial stability
Rocker
Hoeveel de romp naar de boeg en de achtersteven omhoog buigt, zoals een banaan. Meer rocker draait makkelijk; minder rocker gaat rechter.
Roer
Een blad aan de achtersteven dat je met voetpedalen bedient. Gewoon op toerkajaks en tweepersoonskajaks. Haal het omhoog als je aan land gaat en in ondiep water. Ook: Rudder
Romp
Het lijf van de boot, vooral het deel in het water. De vorm bepaalt hoe stabiel de boot voelt, hoe goed hij rechtdoor gaat en hoe makkelijk hij draait. Ook: Hull
Schot
Een waterdichte wand in een kajak die hem in compartimenten verdeelt. Na het omslaan houden de afgesloten uiteinden de boot drijvend, en loopt alleen de cockpit vol. Ook: Bulkhead
Secundaire stabiliteit
Hoe stabiel een boot voelt als hij op zijn kant staat. Een zeekajak kan eerst wiebelig aanvoelen, maar stevig zodra je hem op de kant zet, en dat helpt in golven. Ook: Eindstabiliteit, secondary stability
Skeg
Een kleine vin die onder de achtersteven uitklapt en een kajak helpt koers te houden in de wind. Je stuurt er niet mee; je zet hem hoger of lager tot de boot niet meer vanzelf draait. Zand en grind kunnen hem laten vastlopen.
Voetsteunen
Pinnen of een plaat waar je voeten tegenaan duwen. Op de goede lengte gezet, klemmen ze je vast, zodat je benen bij elke slag meehelpen. Ook: Footrests, foot pegs, voetenplaat
Zelflozers
Gaten door een sit-on-top waardoor water uit de zitting en de voetenruimte wegloopt. Er komt ook een beetje water door omhoog, dus reken op een natte zitting. Ook: Scupper holes, scuppers

Peddels en slagen

Boegroer
Het blad schuin naast de boeg in het water zetten, zodat de boot eromheen draait. Een mooie manier om een neer in of uit te draaien. Ook: Bow rudder
Boogslag
Een wijde boog van de boeg naar de achtersteven, weg van de boot, waarmee je draait. Een voorwaartse boogslag rechts draait je naar links. Ook: Sweep stroke, sweep
Deelbare peddel
Een peddel die in twee of vier stukken uit elkaar gaat. Zeekajakkers nemen er een als reserve mee op het achterdek. Ook: Reservepeddel, split paddle, spare paddle
Gedraaide peddel
Een kajakpeddel waarvan de bladen onder een hoek ten opzichte van elkaar staan, zodat het blad in de lucht door de wind snijdt. Veel toerpeddelaars gebruiken nu weinig of geen draaiing, en sommigen vinden dat beter voor hun polsen. Ook: Feathered paddle, feather, gedraaide bladen
Groenlandse peddel
Een lange, smalle peddel, meestal van hout, uit de Arctische kajaktraditie. Zacht voor je gewrichten en goed om mee te rollen. Ook: GP, stick, Greenland paddle
Hekroer
De peddel achter je bij de achtersteven door het water laten slepen en er zo mee sturen. Veel gebruikt bij het surfen op golven of als je met de wind mee vaart. Ook: Stern rudder, achterroer
Heupknik
De beweging van knie en heup die een kajak bij een rol of steun weer rechtop brengt. Hier gebeurt het meeste werk, en je hoofd komt als laatste omhoog. Ook: Hip flick, hip snap
Hoge steun
Een steun met de voorkant van het blad, met je knokkels omhoog en je ellebogen laag tegen je lijf. Sterker dan een lage steun, maar houd je handen laag en voor je om je schouders te beschermen. Ook: High brace
J-slag
De kanoslag waarmee je rechtuit blijft gaan als je alleen of achterin peddelt. Je eindigt elke voorwaartse slag door het blad te draaien en naar buiten te duwen, zodat het een J beschrijft. Ook: J-stroke
Kajakpeddel
Een peddel met aan elk uiteinde een blad. De goede lengte hangt af van je lengte, de breedte van de boot en hoe je peddelt; veel toerpeddels zitten ergens rond de 210 tot 230 cm. Ook: Dubbelbladige peddel, dubbelblad, kayak paddle
Kajakrol
Een omgeslagen kajak weer rechtop krijgen zonder eruit te gaan, met de peddel en een heupknik. Veel peddelaars zeggen nu kajakrol in plaats van eskimoteren, uit respect voor de Inuit en andere Arctische volken die het hebben bedacht. Ook: Rol, eskimoteren (oudere naam), Eskimo roll, kayak roll
Kanopeddel
Een peddel met één blad en een greep bovenaan. Alleen wissel je van kant, of stuur je met de slag zelf om de kano rechtuit te houden. Ook: Enkelbladspeddel, canoe paddle
Kanten
De boot met je heupen op zijn kant kantelen terwijl je bovenlijf rechtop blijft, zodat hij beter draait of een bocht snijdt. Hangen is je hele lijf opzij laten kantelen, en zo vallen veel mensen erin. Ook: Op de kant zetten, edging
Lage steun
De achterkant van het blad plat op het water slaan om omslaan te voorkomen, met je knokkels naar beneden en je ellebogen boven de steel. De eerste steun die de meeste mensen leren. Ook: Low brace
Trekslag
Het blad opzij in het water zetten en het naar de boot toe trekken, zodat de boot zijwaarts beweegt. Handig om langs een steiger of een andere boot te komen. Ook: Draw stroke, draw
Voorwaartse slag
De slag die je vooruit brengt, en die je duizenden keren per dag doet. De kracht hoort uit het draaien van je romp te komen en niet uit trekken met je armen, en dat spaart je schouders op een lange tocht. Ook: Forward stroke

Uitrusting en kleding

Dektas
Een tas die voor de cockpit op het dek vastzit, voor snacks, water en een telefoon. Houd hem klein; een grote vangt wind en zit in de weg bij een redding. Ook: Deck bag
Droogpak
Een waterdicht pak met strakke manchetten bij de hals en de polsen, en meestal ingebouwde sokken. Het houdt water buiten, maar houdt je op zichzelf niet warm, dus voor koud water draag je warme lagen eronder. Ook: Drysuit
Drybag
Een waterdichte tas met een rolsluiting. Rol de bovenkant minstens drie keer om voor je hem dichtklikt. Een paar kleine tassen passen beter in de luiken van een kajak dan één grote. Ook: Waterdichte zak, dry bag
Helm
Gedragen op wildwater en langs rotsige kusten, waar je hoofd bij het omslaan dicht bij een rots kan komen. Ook: Helmet
Kajakkar
Een klein karretje met twee wielen dat je onder de boot vastmaakt, zodat je hem naar het water of over een overdraagpad kunt trekken. Ook: Kanokar, kayak trolley
Lenspomp
Een pomp om na een redding het water uit de boot te halen. De meeste zijn handpompen die je meeneemt; sommige zeekajaks hebben er een die op het dek is gemonteerd of die je met je voet bedient. Ook: Bilge pump
Peddeljas
Een jas om in te peddelen, met manchetten of strakke boorden bij de hals en de polsen. Een droge peddeljas heeft latex manchetten en een dubbele taille die over de tunnel van het spatzeil sluit. Ook: Cag, cagoule, dry top, droogtop
Pogies
Wanten die om de peddelsteel heen sluiten, zodat je met blote handen de peddel vasthoudt maar uit de wind en het opspattende water blijft. Veel peddelaars vinden ze warmer dan handschoenen, en je hebt je hand er snel uit. Ook: Peddelwanten, paddle mitts
Reddingsvest
Een vest dat je in het water op je rug draait, vaak door zichzelf op te blazen. Veel peddelaars dragen in plaats daarvan een zwemvest, omdat een groot opgeblazen reddingsvest in de weg zit bij zwemmen en weer in de boot klimmen. In Noord-Amerika valt allebei onder PFD. Ook: Lifejacket
Spatzeil
Een hoes van neopreen of nylon die je in de cockpit afsluit. Controleer voor vertrek dat de trekgreep aan de buitenkant zit waar je hem kunt pakken, want daarmee kom je eruit als je omslaat. Ook: Spray deck, spray skirt, skirt
Waterschoenen
Schoenen of neopreen laarsjes die grip hebben op natte rotsen en je voeten beschermen als je in het ondiepe uitstapt. Teenslippers verlies je in het water. Ook: Neopreen schoenen, booties, paddling shoes
Wetsuit
Een pak van neopreen dat een dun laagje water tegen je huid vasthoudt, dat je lijf opwarmt. Een long john zonder mouwen is gewoon bij het peddelen, omdat hij je schouders vrij laat. Ook: Long john, natpak
Zwemvest
Een gevoerd vest dat je helpt drijven en je armen vrij laat om te peddelen. Het draait je niet op je rug als je bewusteloos bent. Het moet strak zitten en niet over je kin omhoog schuiven als iemand aan de schouders trekt. Ook: Drijfvest, buoyancy aid, PFD (personal flotation device)

Veiligheid en redding

Aflandige wind
Wind die van het land naar zee waait. Het water bij de kust ziet er rustig uit, maar als je eraf valt of moe wordt, waai je weg van het land. Een van de meest voorkomende redenen dat suppers en opblaasboten gered moeten worden. Ook: Offshore wind
Boegredding
Een redding waarbij de peddelaar ondersteboven in de boot blijft, op de romp klopt en met de handen langs de zijkanten heen en weer beweegt. Een maat peddelt erheen, legt de eigen boeg tegen die handen, en de peddelaar trekt zich er rechtop aan. Ook: Bow rescue, eskimoredding (oudere naam)
Cowboy scramble
Een zelfredding waarbij je op het achterdek klimt, er als op een paard schrijlings op gaat zitten en naar voren de cockpit in schuift. Je hebt er een goed evenwicht voor nodig, en in golven wordt het veel moeilijker.
Cowtail
Een korte, rekbare sleeplijn die je vastklikt aan het snelsluitharnas op de borst van een wildwaterzwemvest, om een boot of zwemmer te slepen. Zeekajakkers hebben vaker een contact tow bij zich, een heel korte lijn om een zieke of vermoeide peddelaar vlak naast je te houden. Ook: Sleeplijn, cow tail
Defensief zwemmen
Zo zwem je in stroomversnellingen: op je rug, voeten omhoog aan het oppervlak en stroomafwaarts gericht, zodat je voeten de stenen raken voor je hoofd dat doet. Blijf vooruit kijken, en draai om om hard naar een neer te zwemmen als je de kans krijgt. Ook: Wildwaterzwemhouding, defensive swimming
Koudeshock
Het happen naar adem en snelle ademen dat je overvalt als je plotseling in koud water valt. Het is het gevaarlijkst in ongeveer de eerste minuut. Water onder ongeveer 15°C kan het veroorzaken, hoe warm de lucht ook is, en het advies van de RNLI is op je rug te drijven tot je ademhaling rustig wordt. Ook: Cold water shock, koudwatershock
Marifoon
Een scheepsradio om met andere boten en de kustwacht te praten, en de gebruikelijke manier om op zee hulp in te roepen. In veel landen heb je een vergunning en een bedieningscertificaat nodig, dus kijk naar de regels waar je woont. Ook: VHF, VHF radio
Mensen, boten, peddels
De volgorde bij een redding: eerst de zwemmer, dan de boot, dan de peddel. Spullen kun je later nog zoeken. Ook: People, boats, paddles
Onderkoeling
Als je kerntemperatuur te ver daalt. Na een zwempartij kan wind op natte kleren het veroorzaken, ook als je al aan land bent. Vroege tekenen zijn rillen, onhandige handen en slechte beslissingen. Ook: Hypothermie, hypothermia
Peddelfloat
Een opblaasbare of schuimen drijver die je over één blad schuift voor een redding in je eentje. Je legt het andere eind van de peddel dwars over het achterdek, zodat de drijver als steun (outrigger) in het water ligt, en klimt er langs weer in. Moeilijker in ruw water dan het klinkt, dus oefen het. Ook: Paddle float
PLB
Kort voor personal locator beacon. Als je hem activeert, stuurt hij via een satelliet je positie naar de hulpdiensten, zonder dat je bereik nodig hebt. Registreer hem zoals jouw land dat vraagt. Ook: Personal locator beacon, persoonlijk noodbaken
Riviersignalen
Peddel- en armsignalen om boven het lawaai van een rivier uit te communiceren. Een rechtop gehouden peddel betekent kom maar, horizontaal boven je hoofd betekent stop, en je wijst de weg die je moet nemen, nooit naar het gevaar. Een fluitje betekent vaak één stoot voor aandacht en drie voor nood, maar spreek je signalen af voor je het water op gaat. Ook: Handsignalen, peddelsignalen, river signals
Sleeplijn
Een lijn aan een heupgordel met snelsluiting om een vermoeide, gewonde of zeezieke peddelaar te slepen. Die snelsluiting is belangrijk: je moet jezelf snel kunnen losmaken als het slepen misgaat. Ook: Sleepgordel, towline, tow belt
SUP-leash
Een koord dat je board aan je vastmaakt als je eraf valt, zodat het niet wegwaait. Op vlak open water is een gekrulde enkel- of kuitleash gewoon. Gebruik op rivieren een heupleash met snelsluiting, want een leash die achter een tak of rots blijft haken, kan je onder water houden. Ook: Leash
T-redding
Een redding waarbij een andere peddelaar de boeg van de omgeslagen kajak over het eigen dek trekt, in de vorm van een T, om de kajak leeg te laten lopen. Daarna wordt de kajak rechtgedraaid en stilgehouden terwijl de zwemmer weer instapt. Ook: T-rescue, assisted rescue, X-redding (een variant)
Tochtplan
Iemand aan wal laten weten waar je heen gaat, wanneer je terug bent en wanneer die alarm moet slaan als je dat niet bent. Laat het achter bij iemand die het merkt. Ook: Vaarplan, trip plan, float plan
Voetbeklemming
Een voet die klem raakt tussen stenen op de rivierbodem terwijl je in stromend water staat of waadt. De stroming duwt je om en houdt je onder water, en er zijn mensen door omgekomen in water van maar kniediepte. Probeer nooit te gaan staan in snel water; zwem eerst naar een neer of de oever. Ook: Voet klem, foot entrapment
Werpzak
Een zak met een drijvende lijn erin. Je houdt het uiteinde vast en gooit de zak naar een zwemmer. Rivierpeddelaars hebben er op de meeste tochten een bij, en goed gooien vraagt oefening. Ook: Werplijn, throw bag, throw line
Wet exit
Uit een ondersteboven liggende gesloten kajak komen door aan de trekgreep van het spatzeil te trekken en jezelf eruit te duwen. Een van de eerste dingen om te oefenen, in rustig ondiep water met iemand ernaast. Ook: Nat uitstappen
Z-drag
Een touwsysteem met katrollen of karabiners dat je trekkracht vermenigvuldigt, om een vastgeslagen boot van een rots te krijgen. Je hebt een werplijn, slings, karabiners en oefening nodig; die set heet een pin kit. Ook: Takel, mechanisch voordeel

Rivieren en wildwater

Boof
De boeg met een goed getimede slag over een drempel of rots tillen, zodat je plat landt in plaats van met je neus vooruit erin te duiken.
Breaking in en out
In Britse termen is breaking in een neer verlaten voor de hoofdstroom, en breaking out van de stroom een neer in gaan. Allebei vragen ze snelheid, de goede hoek en wat kanteling. Ook: Uit de neer varen, de neer in varen, peel out, eddy out
Creeken
Steile, smalle, rotsige rivieren met veel drempels varen, meestal in een creekboot. Ook: Creeking
Dwarsslaan
Dwars komen te liggen, tegen een rots op een rivier of dwars op een golf op zee. Tegen een rots leun je ernaartoe en houd je de stroomopwaartse rand omhoog, anders kan de stroom je omgooien. Ook: Broach, dwarsliggen
Horizonlijn
Een lijn dwars over de rivier waar het water uit het zicht valt. Je kunt niet zien wat erachter zit, dus stap uit en ga kijken. Ook: Horizon line
Low-head dam
De Noord-Amerikaanse naam voor een stuw, een kunstmatig verval dwars over een rivier. Van stroomopwaarts lijken ze onschuldig, maar de wals eronder kan een boot of zwemmer vasthouden en niet meer loslaten. Amerikaanse peddelaars noemen ze drowning machines. Ook: Stuw, lage stuw
Neer
Rustiger water achter een rots, bocht of oever, waar de stroming afneemt of zelfs stroomopwaarts terugdraait. Rivierpeddelaars gebruiken neren om te stoppen, uit te rusten en vooruit te kijken. Ook: Eddy, Kehrwasser
Neerlijn
De grens tussen een neer en de hoofdstroom. Die kan scherp en kolkend zijn, en mensen slaan er vaak om als ze hem oversteken. Ook: Eddy line
Ondergraven rots
Een rots of oever die het water onder het oppervlak heeft uitgesleten, zodat de stroming eronder door gaat. Alles wat erin spoelt kan buiten zicht klem komen te zitten. Gidsen geven de bekende aan; blijf er ver vandaan. Ook: Undercut, uitgeholde rots
Playboaten
Op één plek op een golf of in een wals blijven en kunstjes doen, in plaats van de rivier af te varen. Ook: Playboating, freestyle
Rivier links, rivier rechts
Links en rechts als je stroomafwaarts kijkt. Gidsen gebruiken het, zodat iedereen dezelfde oever bedoelt. Ook: River left, river right, linkeroever, rechteroever
Strainer
Alles waar water doorheen stroomt maar een mens niet, zoals een omgevallen boom of takken in de stroming. Een van de gevaarlijkste dingen op een rivier. Blijf er ruim vandaan, en draag om als je twijfelt. Ook: Sweeper (een boom die over het water hangt)
Stroomversnelling
Een stuk waar de rivier daalt en sneller gaat stromen over rotsen, met golven en wildwater. Ook: Rapid
Stuw
Een door mensen gemaakte trede dwars door een rivier. Veel stuwen hebben onderaan een gelijkmatige, terugdraaiende wals waar je heel moeilijk uit komt, ook onder een kleine val. Draag om, tenzij je de stuw goed kent. Ook: Weir
Traverseren
Een stroming oversteken met de boot deels stroomopwaarts gericht, zodat je zijwaarts over de rivier gaat zonder ver mee te worden gesleurd. Op zee kom je met hetzelfde idee over een getijstroom. Ook: Ferry glide, oversteken
Vastgeklemd
Als de stroom een boot tegen een rots of boom vastdrukt. Buigt de boot om het obstakel heen, dan heet het een wrap. Een vastgeklemde peddelaar die nog in de boot zit, is een noodgeval. Ook: Pinned, pin, wrap
Verkennen
Uitstappen om een stroomversnelling vanaf de oever te bekijken voor je hem vaart, om een lijn te kiezen en gevaren te zien. Ook: Inspecting, scouting
Vlakwater
Water met weinig of geen stroming en zonder grote golven, zoals meren, kanalen en langzame rivieren. Ook: Flat water
Wals
Waar water over een drempel stort en op zichzelf terugkrult, zodat het oppervlak stroomopwaarts loopt. Kleine walsen zijn leuk om in te spelen; grote of heel gelijkmatige kunnen een boot of een zwemmer vasthouden. Ook: Stopper, hole, hydraulic
Waterstand
Hoeveel water er in de rivier staat, vaak te zien op online peilschalen. Dezelfde rivier kan bij de ene stand een rustig dobbertochtje zijn en bij een andere gevaarlijk, dus kijk het na voor je gaat. Ook: Peil, water level, gauge
Wildwaterklasse
Hoe moeilijk een stroomversnelling of rivier is, op de internationale schaal van 1 (stromend water, kleine golven) tot 6 (op de grens van wat bevaarbaar is). De klasse verandert met de waterstand, en gidsen zijn het niet altijd met elkaar eens. Ook: WW-klasse, grade, class (Noord-Amerika)
Zeef
Een opening tussen rotsen waar water doorheen stort, maar waar een boot of een lijf in vast kan komen te zitten. Een strainer van steen. Ook: Sieve

Zee, getij en wind

Achterinkomende zee
Golven die van achteren komen. Snel en leuk als je er een meepakt, maar de boot wil dwars gaan liggen, dus houd een hekroer paraat. Ook: Achterlijke zee, golven van achteren, following sea
Clapotis
Rommelig, opspringend water waar golven tegen een klif of zeewering slaan en terugkaatsen in de golven die binnenkomen. In een kajak kan het steil en onvoorspelbaar zijn, dus blijf ruim van de rotsen als het hoog staat. Ook: Kaatsgolven, terugkaatsende golven, rebound
Doodtij
Het getij met het kleinste verschil, rond het eerste en laatste kwartier van de maan. Bij doodtij zijn de stromen rustiger. Ook: Neap tides, neaps
Dwarszee
Golven die tegen de zijkant van de boot slaan. Vermoeiend en wiebelig; houd je heupen los en wees klaar om te steunen. Ook: Beam sea
Getijstroom
De stroming van water door het getij. Afhankelijk van de plek en de stand van het getij kan die in nauwe doorgangen en rond kapen een paar knopen halen. Zeekajakkers bekijken daarom de plaatselijke informatie over getijstromen en plannen hun dag zo dat ze ermee meegaan. Ook: Tidal stream, tidal current, tij
Getijtafels
Lijsten met de tijden en hoogtes van hoog- en laagwater in een haven, nu vooral in apps. Voor een zeetocht gebruik je ze samen met de getijstroomgegevens op de kaart of in een stroomatlas, zodat je met de stroom meegaat en stroomrafelingen bij stil water passeert. Ook: Getijdentabel, getijtabellen, tide tables
Kaap
Een stuk land dat in zee uitsteekt. Wind en getij zijn rond kapen vaak het sterkst, en het water kan er veel ruwer zijn dan in de baaien ernaast. Ook: Landtong, headland, point
Kentering
De pauze als de getijstroom omdraait en het water bijna stilstaat. Peddelaars plannen oversteken en kapen er vaak op. Op sommige plekken duurt het minuten, geen uren. Ook: Stil water, slack water, slack
Knopen
Snelheid op zee: één zeemijl (1,852 km) per uur. Veel zeekajakkers varen rond de 3 knopen, dus een stroom van 2 knopen tegen maakt een groot verschil. Ook: Knots
Loefgierigheid
Als een kajak vanzelf steeds de wind in draait. Een skeg kan helpen om dat onder controle te houden; de beste stand hangt af van de kajak, de wind en de lading. Het omgekeerde, van de wind af draaien, heet lijgierigheid. Ook: Weathercocking, loefgierig
Open oversteek
Een stuk open water uit de buurt van de kust, tussen eilanden of over een baai. Plan het rond de wind, het getij en de langzaamste peddelaar van de groep. Ook: Open crossing, oversteek
Rock hopping
Spelen tussen rotsen, geulen en grotten langs een kust, terwijl je met de deining door de openingen glijdt. Erg leuk en makkelijk om verkeerd te doen, dus draag een helm en neem een boot waarbij een kras je niet uitmaakt. Ook: Rock gardening, rotsspelen
Schaal van Beaufort
Een schaal voor windkracht van windkracht 0 (windstil) tot 12 (orkaan). Veel zeekajakgroepen plannen rond windkracht 4 of minder, maar het hangt af van de groep, de windrichting en de kust. Ook: Windkracht, Beaufort scale, force
Shorebreak
Golven die op een steil strand in één keer omhoog komen en breken, in plaats van rustig aan te rollen. Ze maken te water gaan en aan land komen lastig. Ook: Dumpers, dumping waves, shore dump
Springtij
Het getij met het grootste verschil, rond nieuwe en volle maan. Bij springtij lopen getijstromen vaak harder, al verschilt dat per plek. Het heeft niets met het seizoen te maken. Ook: Spring tides, springs
Strijklengte
De afstand open water waar de wind overheen waait. Hoe langer de strijklengte, hoe hoger de golven die de wind kan opbouwen, en daarom kan de overkant van een groot meer ruw zijn als het aan jouw kant rustig is. Ook: Fetch
Stroomrafelingen
Steile, brekende golven waar een getijstroom over een ondiepe of ongelijke bodem loopt. Ze staan op zeekaarten, en ze kunnen ook op een rustige dag opduiken. Ook: Overfalls
Surflanding
Door brekende golven aan land komen of vertrekken. Kijk eerst naar de sets, ga mee op de achterkant van een golf, en stap snel uit zodra je het strand raakt. Ga nooit tussen de boot en het strand staan, waar de volgende golf hem tegen je aan kan drukken. Ook: Landen in de branding, surf launch, surf landing
Tidal race
Snel, ruw water waar een sterke getijstroom zich langs een kaap of tussen eilanden door perst. Het kan heel gevaarlijk zijn, vooral als de wind tegen het tij in waait. Ook: Getijstroomversnelling
Twaalfdenregel
Een ruwe vuistregel voor hoe het tij in ongeveer zes uur rijst of daalt: in het eerste uur een twaalfde van het verschil, dan twee, drie, drie, twee en één. Het klopt niet overal, dus kijk in de plaatselijke getijtafels. Ook: Rule of twelfths
Wind tegen stroom
Als de wind de andere kant op waait dan de getijstroom, worden de golven korter, steiler en ruwer. Een rustige oversteek kan vervelend worden als het tij keert. Ook: Wind against tide
Zeekaart
Een kaart van de zee met dieptes, gevaren en getijstromen. De getijruiten op de kaart geven voor elk uur van het getij de snelheid en richting van de stroom. Ook: Kaart, Admiralty-kaart, chart

Tochten en kamperen

Bevoorrading
Eten en water inslaan. Op afgelegen tochten plan je je dagen rond dorpen, voedselpakketten of depots. Ook: Resupply
Check, Clean, Dry
De vaste routine om te voorkomen dat invasieve planten en dieren via je spullen van de ene rivier of het ene meer naar het andere reizen: controleer alles, maak het schoon en laat het helemaal drogen voor je ergens anders gaat peddelen. Op sommige wateren is het een voorwaarde om er te mogen varen. Ook: Controleren, schoonmaken, drogen, biosecurity
Een kajak inpakken
Zware dingen laag en dicht bij de cockpit, lichte grote dingen naar de uiteinden. Pak elke dag op dezelfde manier in, dan weet je waar alles zit. Ook: Packing a kayak
Expeditie
Een lange, zelfvoorzienende tocht, vaak ergens afgelegen met weinig plekken om aan land te gaan of winkels. Sommige zeekajakexpedities duren maanden. Ook: Expedition
GPX-bestand
Een veelgebruikt bestandsformaat voor routes en tracks. Routeplanners en gps-apparaten exporteren ze, en je kunt er een toevoegen aan een Pebbls-reis.
Instapplaats
Waar je aan het begin van een tocht te water gaat. Ook: Put-in, launch
Leave no trace
Een kampeerplek achterlaten zoals je hem aantrof: neem al je afval mee, maak alleen vuur waar dat mag, en was je ver van het water. Ook: Laat geen sporen na
Lining
Een kano vanaf de oever door lastig water omhoog of omlaag laten gaan, terwijl je hem met touwen aan de boeg en de achtersteven onder controle houdt. Hem zo stroomopwaarts trekken heet ook wel tracking, of treidelen.
Maximale belasting
Het totale gewicht dat een boot mag dragen, jijzelf meegerekend. Een boot die tot dicht bij zijn grens is beladen, ligt laag en vaart slecht, dus je blijft er het best ruim onder. Ook: Draagvermogen, carrying capacity, max load
Overdragen
De boot en je spullen over land dragen, om een stuw of stroomversnelling heen of tussen meren. Kanoërs dragen de kano ondersteboven op hun schouders, rustend op het juk. Ook: Portage, omdragen, carry
Paddle UK
De nationale peddelbond van het Verenigd Koninkrijk, tot 2024 British Canoeing geheten. Het On the Water-lidmaatschap, voor wie in Engeland of Wales woont, bevat een vaarvergunning voor kanalen en rivieren die beheerd worden door de Canal & River Trust, de Environment Agency en een paar andere. Schotland heeft een eigen bond, Paddle Scotland, en daar heb je geen vergunning nodig. Ook: British Canoeing
Shuttle
Auto's en mensen tussen de instap- en uitstapplaats heen en weer krijgen. Riviertochten gaan één kant op, dus je zet een auto aan elk eind, fietst terug of betaalt voor een shuttle. Ook: Pendel
Sluizen
Kolken met deuren die boten op kanalen en sommige rivieren tussen waterniveaus omhoog en omlaag brengen. Van kleine peddelboten wordt vaak verwacht dat ze eromheen dragen; kijk naar de plaatselijke regels. Ook: Locks
Solo peddelen
In je eentje peddelen. Er is niemand om te helpen als het misgaat, dus solopeddelaars kiezen hun omstandigheden zorgvuldig, hebben een marifoon of PLB bij zich en laten een tochtplan achter. Ook: Solo paddling
Toegang en vergunningen
Waar je mag peddelen, hangt af van het land, en soms van het stuk rivier of de plek waar je het water op gaat. Schotland heeft een algemeen recht op verantwoorde toegang; in Engeland en Wales verschillen de regels per rivier, en voor kanalen en sommige rivieren heb je een vergunning nodig. Zoek de regels op voor het water waar je wilt peddelen. Ook: Access and licences
Trim
Hoe recht de boot ligt, van voor naar achter en van links naar rechts. Je verandert het door zware spullen of mensen te verplaatsen. Een slecht getrimde boot is moeilijker te sturen, vooral in de wind.
Uitstapplaats
Waar je de tocht eindigt en uit het water gaat. Op een rivier is het de moeite om de uitstapplaats eerst vanaf het land te bekijken, zodat je hem vanaf het water herkent. Ook: Take-out
Vaarvergunning
Toestemming om te peddelen op kanalen en veel rivieren in Engeland en Wales, nodig op water dat beheerd wordt door vaarwegbeheerders zoals de Canal & River Trust. Je kunt een kortlopende vergunning bij de beheerder kopen of er een krijgen via een lidmaatschap van Paddle UK. Neem het bewijs mee, want je kunt er op het water naar gevraagd worden. Ook: Waterways licence, peddelvergunning
Waterzuivering
Rivier- en meerwater filteren, koken of er tabletten in doen voor je het drinkt. Elke manier pakt andere dingen aan, en water onder boerderijen en dorpen vraagt extra zorg. Ook: Water treatment
Wildkamperen
Kamperen met een tent buiten campings, vaak op een strand, een eiland of een rivieroever. Op sommige plekken mag verantwoord kamperen met een tent dankzij toegangsrechten, zoals in een groot deel van Schotland, Noorwegen en Zweden, maar de beperkingen verschillen per land en per plek, en in veel andere landen en gebieden is het verboden of beperkt. Zet aan de kust je tent ruim boven de hoogwaterlijn en kijk naar de weersverwachting en het getij, want die lijn alleen maakt een plek nog niet veilig. Ook: Wild camping

Bekende routes en races

Boundary Waters
De Boundary Waters Canoe Area Wilderness in het noorden van Minnesota in de VS, met meer dan duizend meren die met overdraagpaden verbonden zijn. Aan de Canadese kant van de grens sluit Quetico Provincial Park erop aan. Je hebt een vergunning nodig, en op de meeste meren zijn motoren verboden. Ook: BWCA, BWCAW
Devizes to Westminster
Een kanorace van ongeveer 125 mijl (200 km) van Devizes in Wiltshire naar Londen, over het Kennet and Avon Canal, de River Kennet en de Theems, met 77 overdraagplekken. Hij wordt met Pasen gehouden. Senioren in tweepersoonsboten varen hem non-stop, de nacht door, tot aan Westminster Bridge; andere klassen doen hem in vier etappes en finishen bij Barn Elms. Kijk na hoe het dit jaar geregeld is. Ook: DW
Donau
De op een na langste rivier van Europa, ongeveer 2.850 km van Duitsland tot de Zwarte Zee, door of langs de grens van tien landen. Veel peddelaars doen er een stuk van in plaats van de hele rivier. Reken op grote stuwdammen met sluizen, vrachtschepen en lange, rustige dagen tussen de steden. Ook: Danube
Gorges de l'Ardèche
Een kalksteenkloof in Zuid-Frankrijk met ongeveer 30 km peddelen onder de natuurlijke boog van de Pont d'Arc. In het hoogseizoen heel druk. Overnachten in de kloof mag alleen op de bivakplaatsen, die je van tevoren boekt. Ook: Ardèche, Ardèche Gorge
Great Glen Canoe Trail
Een route van ongeveer 60 mijl (96 km) dwars door Schotland van Fort William naar Inverness, over het Caledonian Canal en door lochs zoals Loch Ness. De lochs zijn groot genoeg om bij wind snel golven te laten ontstaan.
Inside Passage
Een beschutte kustroute door eilanden en kanalen van de staat Washington via Brits-Columbia naar het zuidoosten van Alaska. De hele lengte peddelen kost maanden, en beren, koud water en sterke getijstromen horen bij de planning.
River Wye
Een rustige rivier langs de Welshe grens en een favoriet voor een eerste meerdaagse kanotocht. Van Hay-on-Wye naar Ross-on-Wye of Monmouth zijn er kanoverhuur, campings aan de rivier en een paar kleine stroomversnellingen. Ook: Wye
Schotse zeelochs
Lange zeearmen die diep in de westkust van Schotland reiken, zoals Loch Nevis, Loch Hourn en Loch Sunart. Beschutter dan de open kust, maar het getij, plotselinge windstoten van de heuvels en afgelegen oevers vragen nog steeds om planning. De Schotse toegangsrechten staan verantwoord wildkamperen toe. Ook: Scottish sea lochs
Yukon River
Een grote, koude, snelle rivier door Yukon en Alaska, waar je wekenlang op peddelt met heel weinig wegen of dorpen. Tochten van Whitehorse naar Dawson City zijn een klassieker. Ook: Yukon
Yukon River Quest
Een kano- en kajakrace van ongeveer 715 km over de Yukon River, van Whitehorse naar Dawson City in het Canadese Yukon. Deelnemers peddelen door in het lange noordelijke daglicht, met een verplichte rustpauze van 10 uur in Carmacks. De regels kunnen veranderen, dus kijk naar die van het huidige jaar. Ook: YRQ

Peddelpraat

Bimble
Een rustig peddeltochtje zonder speciaal doel. Meestal met een café of een thermosfles. Ook: Rondje dobberen
Combat roll
Een rol die lukt als je hem nodig hebt, in een stroomversnelling of op ruwe zee, en niet alleen in een warm zwembad.
Kajak of kano
In een kajak zit je meestal laag en gebruik je een peddel met aan elk uiteinde een blad. In een kano kniel je of zit je hoger en gebruik je één blad. In Groot-Brittannië worden de twee woorden steeds door elkaar gehaald. Ook: Kayak or canoe
Trail magic
Onverwachte vriendelijkheid van vreemden. Voor peddelaars is dat vaak een lift terug naar de auto, een droge plek om te kamperen of een kop thee op een steiger.
Type 2 fun
Op het moment zelf ellendig, achteraf geweldig om over te vertellen. Een dag tegen de wind in met het tij tegen telt meestal mee.
Verwaaid
Aan land vastzitten omdat het te hard waait of te ruw is om te peddelen. Op lange zeetochten plan je er reservedagen voor in. Ook: Windbound, vastliggen door de wind
Zwemmen
Na het omslaan uit je boot gaan. "Ik heb twee keer gezwommen" betekent dat je bent omgeslagen en niet bent opgerold. Ook: Swim

Terug naar Kajakken, kanoën & suppen