Begrippen voor wandelen en trekking

193 woorden die wandelaars en trekkers gebruiken, en wat ze betekenen. Bij 9 ervan staat een foto van de reis van een lid. Vraag het in de community Wandelen & trektochten op Pebbls. Misschien is iemand er al geweest.

Manieren van wandelen

Backpacking
Meer dan één dag lopen met je bed, eten en keuken op je rug. In delen van de wereld betekent het woord ook goedkoop reizen met een rugzak, en dat kan verwarrend zijn. Ook: Meerdaagse trektocht
Bagagevervoer
Een betaalde dienst die je grote tas van slaapplek naar slaapplek brengt, zodat je alleen draagt wat je die dag nodig hebt. Gewoon op de Camino en de populaire Britse trails. Ook: Baggage transfer
Bagging
Toppen van een lijst afvinken, zoals de Munros of de Wainwrights. In Schotland heet het afmaken van de lijst een compleation, met opzet zo gespeld. Ook: Peak bagging, hill bagging, toppen verzamelen
Bushwalking
Het Australische woord voor wandelen, of het nu om een dagwandeling of een week in de wildernis gaat. Bushwalkers zeggen track, niet trail.
Dagwandeling
Een wandeling die je in één dag doet, waarna je weer naar huis gaat, met een lichte rugzak. Ook: Day hike
Heen en terug
Naar een punt lopen en langs dezelfde weg teruggaan. Je ziet alles twee keer, de andere kant op, en je kunt omdraaien wanneer je wilt. Ook: Out-and-back, heen-en-terugwandeling
Huttentocht
Van de ene berghut naar de volgende lopen, zodat je geen tent of brander nodig hebt. Gewoon in de Alpen, de Dolomieten en Scandinavië. Populaire hutten kunnen maanden van tevoren vol zitten, dus reserveer. Ook: Van hut naar hut, hut-to-hut
Lijnwandeling
Een route die ergens anders eindigt dan waar hij begon, zoals de meeste lange trails. Je hebt een bus, een lift of een tweede auto nodig om terug te komen. Ook: Van A naar B, enkele reis, point-to-point
Pelgrimstocht
Lopen naar een heilige plek. Veel mensen lopen de oude pelgrimsroutes om hun eigen redenen, religieus of niet. Ook: Bedevaart, pilgrimage
Proeftocht
Een korte tocht met je volle rugzak voor de grote reis, om uit te vinden wat schuurt, wat lekt en wat je niet nodig hebt. Ook: Shakedown hike
Rondwandeling
Een route die terugkomt waar hij begon zonder twee keer hetzelfde stuk te lopen. Het makkelijkst te regelen, omdat je weer bij de auto of de bushalte uitkomt. Ook: Rondje, lus, loop
Section hike
Een lange trail in stukken lopen, hier een week en daar twee weken, soms verspreid over vele jaren. Je mag nog steeds zeggen dat je hem hebt uitgelopen. Ook: In etappes lopen
Slackpacking
Een lange trail lopen met alleen een dagrugzak, terwijl iemand anders je grote rugzak verplaatst of je elke avond terugbrengt naar hetzelfde bed.
Thru-hike
Een lange trail in één keer van begin tot eind lopen, meestal in weken of maanden. Het woord komt van de grote Amerikaanse trails en wordt nu ook elders gebruikt voor het helemaal uitlopen van een lange trail. Ook: Through-hike
Tramping
Het Nieuw-Zeelandse woord voor wandelen, meestal meerdaags en vaak over ruwe paden met rivieren zonder brug. Trampers slapen in hutten van het Department of Conservation en zeggen track waar anderen trail zeggen.
Trekking
Meerdaags wandelen, vaak in de bergen en vaak in het buitenland. Op sommige routes in Nepal en Zuid-Amerika lopen mensen met een gids of dragers en slapen ze in lodges of kampen. Veel mensen gaan ook op eigen houtje.

Schoenen, rugzakken en kleding

Baselayer
De laag op je huid. Die voert zweet af; merinowol en synthetisch zijn de gebruikelijke keuzes. Katoen blijft nat en koud. Ook: Eerste laag, thermoshirt, base layer
Basisgewicht
Wat je rugzak weegt zonder de dingen die opraken: eten, water en brandstof. Dit is het getal dat wandelaars met elkaar vergelijken. Ook: Base weight
Big three
Je rugzak, je onderdak en je slaapsysteem. Meestal zijn dat de zwaarste spullen die je draagt, dus daar valt het meeste gewicht te besparen. Ook: De grote drie
Dagrugzak
Een kleine rugzak voor een dag op pad: water, eten, een extra laag en een regenjas. Ook: Daypack
Donsjas
Een jas met dons of synthetische vulling voor pauzes, in het kamp en op koude toppen. Dons is lichter voor de warmte die het geeft, maar synthetisch kan beter tegen nat. Ook: Puffy, puffer, isolatiejas
Gamaschen
Hoezen over de bovenkant van je schoenen en je onderbeen, tegen modder, sneeuw, water of gruis. Korte voor trailschoenen houden vooral steentjes buiten. Ook: Gaiters
Hardshell
Een volledig waterdichte en winddichte jas. Bewaar hem waar je er snel bij kunt. Ook: Regenjas, waterdichte jas
Hoofdlamp
Een lampje aan een band om je hoofd, zodat je je handen vrij hebt. Neem er ook op een dagwandeling een mee, voor als je later terug bent dan gepland. Ook: Headtorch, headlamp
Laagjessysteem
Meerdere dunne lagen dragen in plaats van één dikke, zodat je kleren aan of uit kunt doen als het weer of het klimmen verandert. Ook: Lagenprincipe, layering
Microspikes
Kleine kettingen en pinnen die je over je schoenen spant voor grip op ijs en aangestampte sneeuw. Ze zijn voor ijzige paden, niet voor steile sneeuwhellingen. Ook: Spikes, schoenspikes, ijsspikes
Paklijst
Alles wat je meeneemt. Wandelaars delen ze vaak, als spreadsheet of als foto van de hele boel uitgestald op de vloer. Ook: Gear list, kit list, packing list
Pickel
Een bijl voor bergbeklimmers, voor steile sneeuw. Hij helpt alleen als je hebt geleerd er een val mee te stoppen. Dat heet self-arrest. Ook: IJsbijl, ice axe
PLB
Personal locator beacon. Een klein apparaatje dat via een satelliet een noodsignaal met je positie naar de hulpdiensten stuurt. Het kan alleen SOS sturen, geen berichten. Ook: Persoonlijk noodbaken
Rugzak
De tas op je rug. Voor een meerdaagse tocht heeft hij een heupband, die het meeste gewicht hoort te dragen, en een ruglengte die bij je past. Ook: Rucksack, backpack, pack
Satellietcommunicator
Een apparaat dat berichten en een SOS via een satelliet verstuurt waar je geen bereik hebt, zoals een Garmin inReach. Voor de meeste heb je een betaald abonnement nodig. Met sommige nieuwere telefoons kun je in sommige landen ook via een satelliet een noodbericht sturen. Ook: Satellite messenger
Stijgijzers
Metalen pinnen die je onder stijve bergschoenen vastmaakt om op harde sneeuw en ijs te lopen. Je hebt er de juiste schoenen en wat oefening voor nodig. Ook: Crampons
Trailschoenen
Hardloopschoenen met een zool met veel grip, die je draagt in plaats van wandelschoenen. Veel thru-hikers lopen erop omdat ze licht zijn en snel drogen, al slijten ze sneller dan wandelschoenen. Ook: Trail runners, trailrunners
Tussenlaag
De warme laag over je onderlaag, meestal een fleece of een licht geïsoleerd jack. Ook: Tweede laag, mid layer
Ultralight
Zo weinig mogelijk gewicht dragen. Een basisgewicht onder ongeveer 4,5 kg (10 lb) is de grens die mensen meestal noemen. Je hebt er ervaring voor nodig, want je hebt minder reservespullen om op terug te vallen. Ook: UL, ultralicht
Wandelschoenen
Schoenen die je enkel steunen en een stijve zool met veel grip hebben. Loop ze in voor een lange tocht; nieuwe schoenen en lange dagen zijn een bekende weg naar blaren. Ook: Bergschoenen, hiking boots, walking boots
Wandelstokken
Stokken om mee te lopen, meestal per paar. Ze nemen bij het afdalen wat druk van je knieën en helpen je in balans te blijven als je een rivier oversteekt. Sommige lichte tenten gebruiken ze als tentstokken. Ook: Trekkingstokken, trekking poles, walking poles
Waterdichte binnenzak
Een waterdichte zak in je rugzak. De meeste rugzakken zijn niet waterdicht, en met een binnenzak blijven je slaapzak en droge kleren droog als je regenhoes wegwaait. Ook: Pack liner, rugzakliner

Kaarten en de weg vinden

Blaze
Een geschilderd teken op een boom of rots dat het pad aangeeft. De Appalachian Trail gebruikt witte blazes, en zijpaden zijn vaak blauw gemarkeerd. Ook: Verfmarkering
GPX-bestand
Een veelgebruikt bestandsformaat voor routes en tracks. Routeplanners en gps-horloges gebruiken ze, en je kunt er een toevoegen aan een Pebbls-reis.
Grid reference
Een reeks cijfers die een plek op het raster van een kaart vastlegt. Op Britse OS-kaarten brengt een zescijferige grid reference het terug tot een vierkant van 100 m. Handig om aan de bergredding door te geven. Ook: Grid ref, rastercoördinaat
Hoogtelijnen
Lijnen op een kaart die punten op dezelfde hoogte verbinden. Lijnen dicht bij elkaar betekenen steil terrein; lijnen ver uit elkaar betekenen flauwe hellingen. Ook: Contour lines
Hoogtemeters
Al het klimmen op een route of op een dag bij elkaar opgeteld. Wandelaars vinden dit vaak belangrijker dan de afstand. Ook: Elevation gain, ascent, totale stijging
Hoogteprofiel
Een grafiek van het klimmen en dalen op een route. Daar zie je meer aan over morgen dan aan de afstand. Ook: Elevation profile
Kaart en kompas
De ouderwetse manier om de weg te vinden, en nog steeds de reserve als je telefoon leeg is of geen bereik heeft. Het vraagt oefening, dus leer het eerst op makkelijk terrein. Ook: Map and compass
Koers
De richting waarin je loopt, in graden vanaf het noorden gemeten met een kompas. Op een koers lopen brengt je in de mist over open terrein. Ook: Kompaskoers, peiling, bearing
Markering
Een bordje, pijl of geschilderd teken dat op een route de weg wijst. Veel trails hebben een eigen symbool, zoals de eikel op de National Trails in Engeland. Ook: Routeteken, waymark, trail marker
Offline kaarten
Kaarten die je voor vertrek op je telefoon of gps zet, zodat ze ook zonder bereik werken. Telefoonaccu's lopen sneller leeg in de kou, dus neem een powerbank mee. Ook: Offline maps
OS-kaart
Kaarten van Groot-Brittannië van de Ordnance Survey. Wandelaars gebruiken vooral de oranje Explorer-kaarten op 1:25.000; de roze Landranger-kaarten op 1:50.000 beslaan meer gebied met minder detail. Ook: Ordnance Survey, OS map
Regel van Naismith
Een oude vuistregel voor looptijden: ongeveer een uur voor elke 5 km, plus een uur voor elke 600 m klimmen. Ruw terrein, een zware rugzak of een grote groep maken je allemaal trager. Ook: Naismith's rule
Steenmannetje
Een stapel stenen die een pad of een top aangeeft. Handig in de mist, maar bouw er geen nieuwe; ze kunnen mensen de verkeerde kant op sturen. Ook: Cairn
what3words
Een app die elk vierkant van 3 m op de wereld een adres van drie woorden geeft. Sommige bergreddingsteams gebruiken hem, maar ze hebben ook gewaarschuwd dat woorden die op elkaar lijken ze naar de verkeerde plek kunnen sturen. Geef als het kan ook een grid reference of de breedte- en lengtegraad door.

Paden en terrein

Allemansrecht
Het recht om buiten de paden over open terrein te lopen. Schotland, Noorwegen, Zweden en Finland hebben ruime toegangsrechten, met de plicht om goed voor het land te zorgen. In Engeland en Wales geldt het alleen voor access land dat op de kaart staat. De regels verschillen, dus zoek het ter plekke uit. Ook: Right to roam, freedom to roam, allemansrätten (Zweden)
Boomgrens
De hoogte waarboven geen bomen meer groeien. Daarboven heb je geen beschutting meer tegen wind en zon, en vaak is er minder water. Ook: Treeline
Bushwhacking
Lopen waar geen pad is, door struikgewas, bos of hoog gras. Het gaat veel langzamer dan op een pad en je verdwaalt er makkelijk bij, dus plan korte dagen en kijk steeds waar je bent. Ook: Off-trail, buiten de paden lopen, bush-bashing (Australië)
Col
Het laagste punt op een kam tussen twee toppen, meestal waar een pad overheen gaat. Col is Frans; je hoort ook pas, zadel, en in Schotland bealach. Ook: Zadel, pas, bealach
Countryside Code
Het officiële advies voor wie het platteland in Engeland en Wales bezoekt, zoals hekken achterlaten zoals je ze aantrof en honden bij vee onder controle houden. Schotland heeft een eigen Scottish Outdoor Access Code, die hoort bij het ruimere toegangsrecht daar en ook over wildkamperen gaat.
Fell
Een heuvel of berg in Noord-Engeland, vooral in het Lake District. Het open hoge land heet ook fell.
Kam
Een lange, smalle hoge strook land die toppen met elkaar verbindt. Een scherpe, smalle rotsige kam is een graat, of arête. Ook: Bergkam, ridge
Klaphek
Een klein hekje dat binnen een U- of V-vormig hek heen en weer zwaait, zodat mensen er een voor een door kunnen maar vee niet. Je stapt erin, zwaait het hekje opzij en stapt er aan de andere kant uit. Met een brede rugzak is het soms wringen. Ook: Kissing gate, draaihekje
Klauteren
Op steile rots ook je handen gebruiken, iets tussen wandelen en klimmen in. In Groot-Brittannië krijgen scrambles een graad van 1 (makkelijkst) tot 3. Moeilijker als het nat is. Ook: Scramble, scrambling
National Trail
Een van de langeafstandsroutes in Engeland en Wales die met overheidsgeld worden onderhouden en met een eikel zijn gemarkeerd. Schotland heeft een eigen reeks, Scotland's Great Trails.
Overstap
Treden of een laddertje om over een muur of hek op een pad te klimmen, gewoon in Groot-Brittannië en Ierland. Lastig met een grote rugzak en voor veel honden onmogelijk, en daarom worden er veel vervangen door hekjes. Ook: Stile, overstapje
Postholing
Bij elke stap tot je knie of dieper wegzakken in zachte sneeuw. Traag en uitputtend, en de gaten verpesten het spoor voor wie na je komt. Vroeg vertrekken, als de sneeuw nog hard is, helpt. Ook: Wegzakken in de sneeuw
Puinhelling
Losse kleine stenen op een steile helling. Zwaar werk omhoog; omlaag moet je opletten dat je niet uitglijdt of stenen naar mensen onder je laat rollen. Ook: Scree, steengruis
Right of way
Een pad waar iedereen wettelijk over mag lopen, ook over privégrond. In Engeland en Wales staan ze op de OS-kaarten. In andere landen gelden andere regels, dus zoek het ter plekke uit. Ook: Public footpath, openbaar voetpad
Rivier oversteken
Een beek of rivier doorwaden waar geen brug is. Maak je heupband los, kijk stroomopwaarts en gebruik je stokken. Lijkt het te snel of te diep, wacht dan of keer om; rivieren zakken vaak in de loop van de nacht. Ook: River crossing, doorwaden, ford
Trail
Een pad om op te lopen. In Groot-Brittannië zeggen mensen path of footpath; trail betekent vaak een lange route met een naam. Ook: Pad, wandelpad, path, footpath
Trailhead
Waar een pad begint, meestal met een parkeerplaats, een bord en soms een kaartbord of toiletten. Het woord hoor je overal in Noord-Amerika; in Groot-Brittannië zeggen mensen vaker het begin van de wandeling. Ook: Startpunt, beginpunt van de route
Veenmoeras
Natte, zachte grond waar een schoen in kan verdwijnen. Gewoon op de heidevlakten in Groot-Brittannië en Ierland. Loop er als het kan omheen, of stap op de graspollen. Ook: Moeras, veen, hoogveen, bog
Via ferrata
Een route langs een rotswand met staalkabels, ladders en treden die in de rots vastzitten. Je klikt je met een klimgordel en een klettersteigset aan de kabel. Gewoon in de Dolomieten. Ook: Klettersteig
Zigzag
Een pad dat zigzaggend een steile helling op gaat in plaats van recht omhoog. Als je de bochten afsnijdt, spoelt de helling weg, dus blijf op het pad. Ook: Switchback, haarspeldbocht

Bekende routes

Annapurna Circuit
Een trektocht rond het Annapurnamassief in Nepal, over de Thorong La-pas op ongeveer 5.400 m. Over delen ervan lopen nu wegen, en veel trekkers nemen in plaats daarvan de zijpaden.
Appalachian Trail
Ongeveer 2.200 mijl (3.500 km) door 14 Amerikaanse staten, van Springer Mountain in Georgia tot Mount Katahdin in Maine. Gemarkeerd met witte blazes, met driezijdige shelters onderweg. Ook: AT
Cape Wrath Trail
Een ruwe, grotendeels ongemarkeerde route van Fort William naar Cape Wrath op de noordwestpunt van Schotland. Vaak de zwaarste lange wandeling van Groot-Brittannië genoemd, met veen, rivieren en weinig plekken om te bevoorraden.
Coast to Coast
De wandeling van Alfred Wainwright dwars door Noord-Engeland, van St Bees naar Robin Hood's Bay, ongeveer 190 mijl (305 km) door het Lake District, de Yorkshire Dales en de North York Moors. In maart 2026 werd het een National Trail, met bewegwijzering en een verbeterd pad, dus de route wijkt nu op sommige plekken af van die in Wainwrights boek.
Continental Divide Trail
Ongeveer 3.100 mijl (5.000 km) langs de Rocky Mountains van Mexico naar Canada, door vijf Amerikaanse staten. Minder goed gemarkeerd dan de AT of de PCT, en veel wandelaars kiezen hun eigen alternates, dus de afstanden verschillen. Ook: CDT
E-paden
Twaalf langeafstandswandelroutes door Europa, genummerd E1 tot E12 en gecoördineerd door de Europese Wandelvereniging. Ze volgen grotendeels bestaande paden, zoals Franse GR's en nationale routes, dus de markering die je onderweg volgt is meestal de plaatselijke. Sommige zijn duizenden kilometers lang en stukken zijn nog niet af. Ook: Europese langeafstandswandelpaden, E-routes, E-paths
Everest Base Camp-trek
Een trektocht in de Khumbu-regio in Nepal van Lukla naar het basiskamp van de Everest op ongeveer 5.360 m, met overnachtingen in teahouses. Trek op weg omhoog dagen uit om te acclimatiseren. Ook: EBC
GR-routes
Grande Randonnée, het netwerk van langeafstandswandelpaden in Frankrijk, dat je ook in Spanje, België, Nederland en elders vindt. Gemarkeerd met rode en witte strepen. Ook: Grote Routepaden, sentier de grande randonnée
GR20
Een zware route door de bergen van Corsica, ongeveer 180 km met veel steil, rotsig terrein. Meestal gelopen in ongeveer twee weken, met overnachtingen in refuges of in een tent ernaast.
Great Walks
De 11 bekendste meerdaagse tracks van Nieuw-Zeeland, waaronder de Milford, de Routeburn en de Abel Tasman Coast Track. Hutten en kampeerplekken moet je in het hoogseizoen boeken, en de populaire data zijn snel vol. De meeste boek je via het Department of Conservation; de Hump Ridge Track boek je via een eigen stichting.
Inca Trail
De klassieke vierdaagse trektocht naar Machu Picchu in Peru. Het aantal wandelaars is beperkt met vergunningen en je moet met een erkende organisatie gaan, dus boek ruim van tevoren. Ook: Incapad
John Muir Trail
Ongeveer 210 mijl (340 km) door de Sierra Nevada in Californië, van Yosemite Valley naar Mount Whitney. Vergunningen zijn moeilijk te krijgen, en bear canisters zijn verplicht. Ook: JMT
Kumano Kodo
Oude pelgrimsroutes door de beboste bergen van het schiereiland Kii in Japan. De Nakahechi-route wordt het meest gelopen, met pensions onderweg. Hij is verbonden met de Camino, en wandelaars die beide afmaken, kunnen zich laten registreren als Dual Pilgrim.
Kungsleden
Het Koningspad in Zweeds Lapland, ongeveer 440 km van Abisko naar Hemavan, met hutten langs een groot deel ervan en een paar meren die je per boot oversteekt. Ook: Koningspad
Offa's Dyke Path
Ongeveer 177 mijl (285 km) langs de grens tussen Engeland en Wales, van Chepstow naar Prestatyn, deels langs een aarden wal uit de 8e eeuw.
Overland Track
De bekendste meerdaagse wandeling van Tasmanië, ongeveer 65 km door Cradle Mountain-Lake St Clair National Park, waar de meeste mensen zo'n zes dagen over doen. Tussen 1 oktober en 31 mei heb je een geboekte pas nodig en moet je van noord naar zuid lopen, met de start bij Cradle Mountain. Het aantal plekken is beperkt, dus boek op tijd en kijk wat het nu kost.
Pacific Crest Trail
Ongeveer 2.650 mijl (4.265 km) van de Mexicaanse naar de Canadese grens door Californië, Oregon en Washington, door woestijn en de Sierra Nevada. Langeafstandswandelaars hebben een vergunning nodig. Ook: PCT
Pennine Way
Ongeveer 268 mijl (431 km) van Edale in het Peak District naar Kirk Yetholm in de Scottish Borders, grotendeels over hoge heidevlakten. De eerste National Trail van Engeland, geopend in 1965.
South West Coast Path
Ongeveer 630 mijl (1.014 km) langs de kust van Somerset, Devon, Cornwall en Dorset, van Minehead naar Poole. De langste National Trail van Engeland, met veel klimmen en dalen.
Te Araroa
De lange trail van Nieuw-Zeeland, ongeveer 3.000 km van Cape Reinga in het noorden tot Bluff in het zuiden. Een mix van bos, stranden, wegen en rivieren die je moet oversteken.
Tour du Mont Blanc
Een rondje van ongeveer 170 km om het Mont Blanc-massief door Frankrijk, Italië en Zwitserland, met zo'n 10.000 m klimmen. Meestal van hut naar hut gelopen in tien of elf dagen. Ook: TMB
W Trek
Een trektocht van vier of vijf dagen in Nationaal Park Torres del Paine in Chileens Patagonië, op de kaart in de vorm van een W. Campings en refugios moet je van tevoren boeken. Bekend om de harde wind.
West Highland Way
96 mijl (154 km) van Milngavie bij Glasgow naar Fort William. De bekendste langeafstandswandeling van Schotland, meestal in ongeveer een week gelopen.

Op de Camino

Albergue
Een pelgrimsherberg op de Camino, met stapelbedden in gedeelde kamers. Gemeentelijke albergues zijn goedkoop en veel ervan nemen geen reserveringen aan; particuliere kosten wat meer en daar kun je meestal wel reserveren. Ook: Pelgrimsherberg
Buen Camino
Wat pelgrims en de mensen die er wonen elkaar onderweg op de Camino toewensen. Het betekent goede weg.
Camino de Santiago
De pelgrimsroutes door Spanje, Portugal en Frankrijk die eindigen bij de kathedraal van Santiago de Compostela. De Camino Francés wordt het meest gelopen. Ook: Jacobsweg, de Camino
Camino del Norte
De noordelijke route langs de Spaanse kust vanaf Irún, bij de Franse grens. Heuvelachtiger en rustiger dan de Francés, met veel stranden. Ook: Noordelijke route
Camino Francés
De klassieke route, ongeveer 780 km van Saint-Jean-Pied-de-Port in Frankrijk over de Pyreneeën naar Santiago. Wandelaars doen er meestal vier tot zes weken over. Ook: Franse route
Camino Portugués
De route vanuit Portugal naar het noorden, naar Santiago, vanaf Lissabon of, vaker, Porto. Er is een route door het binnenland en een langs de kust. Ook: Portugese route
Compostela
Het certificaat van het Pelgrimsbureau in Santiago voor het afmaken van de Camino. Je moet minstens de laatste 100 km naar Santiago gelopen hebben (of de laatste 200 km gefietst), en dat laat je zien met je stempels.
Credencial
Het pelgrimspaspoort. Je laat het onderweg afstempelen, en je hebt het nodig om in de meeste pelgrimsherbergen te slapen en om je Compostela te krijgen. Ook: Pelgrimspaspoort
Finisterre
De kaap aan de Galicische kust, ongeveer 90 km voorbij Santiago, waar veel pelgrims doorlopen tot aan zee. In het Galicisch heet het Fisterra. Ook: Fisterra
Gele pijl
De geschilderde pijlen die de Camino aangeven, op muren, stoepranden en bomen. Samen met de sint-jakobsschelp wijzen ze de weg helemaal tot Santiago. Ook: Flecha amarilla, yellow arrow
Hospitalero
De persoon die een albergue runt, vaak een vrijwilliger die zelf de Camino heeft gelopen. Ook: Hospitalera
Laatste 100 km
De minimale afstand die je moet lopen voor een Compostela. Sarria op de Camino Francés is het gebruikelijke startpunt, dus het laatste stuk wordt druk. Ook: Last 100 km
Sello
Een stempel in je credencial, van albergues, kerken, cafés en gemeentehuizen. Voor de Compostela heb je op de laatste 100 km minstens twee per dag nodig. Loop je die laatste 100 km in losse stukken, dan wil het pelgrimsbureau ook een stempel met datum waar elke etappe begint en eindigt. Ook: Stempel
Sint-jakobsschelp
Het symbool van de Camino. Pelgrims hangen er een aan hun rugzak, en je ziet hem terug op de wegwijzers langs de route. Ook: Concha, scallop shell
Via Francigena
Een oude pelgrimsroute van Canterbury naar Rome, ongeveer 2.000 km door Engeland, Frankrijk, Zwitserland en Italië. Veel rustiger dan de Camino.

Slapen en onderdak

Berghut
Een bemande berghut met slaapzalen, en meestal avondeten en ontbijt. In Frankrijk heet het een refuge, in Italië een rifugio en in Duitstalige landen een Hütte. Veel hutten zijn van alpenverenigingen, en leden betalen vaak minder. Ook: Refuge, rifugio, Hütte
Bivakzak
Slapen in een waterdichte zak over je slaapzak, zonder tent. Licht, maar krap als het regent. Ook: Bivvy, bivy, bivak
Bothy
Een eenvoudige schuilhut in afgelegen delen van Groot-Brittannië, vooral in Schotland. Veel ervan worden onderhouden door de Mountain Bothies Association en zijn gratis te gebruiken. Niet reserveren, geen bedden en vaak geen water.
Cathole
Een klein gat van ongeveer 15 tot 20 cm diep, dat je graaft als je naar de wc moet, uit de buurt van paden en water, en daarna weer dichtgooit. Op sommige plekken vragen ze je om alles mee te nemen. Ook: Wc-kuiltje
Cowboy camping
Buiten slapen onder de blote hemel zonder tent of tarp, alleen met een matje en een slaapzak. Gewoon op droge stukken van de lange Amerikaanse trails, en minder leuk als de dauw of de muggen komen. Ook: Onder de sterren slapen
DOC-hutten
De honderden hutten in de wildernis die door het Department of Conservation in Nieuw-Zeeland worden beheerd. Sommige zijn eenvoudige schuilplekken, andere hebben slaapzalen, water en verwarming. Great Walk-hutten en een paar andere moet je boeken; bij de rest betaal je met hutkaartjes of een Backcountry Hut Pass, en DOC zet daar steeds meer van online, dus kijk voor vertrek op de pagina van de hut. Ook: DOC huts
Halfpension
Een bed met avondeten en ontbijt, de gewone afspraak in berghutten. In het Frans demi-pension, in het Italiaans mezza pensione. Ook: Demi-pension, half board
Lean-to
Een houten schuilhut met drie wanden op de Appalachian Trail en een paar andere Amerikaanse trails. Wie het eerst komt, het eerst maalt, en ze kunnen vol zitten met snurkers en muizen. Ook: AT shelter
Leave no trace
Een plek achterlaten zoals je hem aantrof. Neem al je afval mee, kampeer op stevige grond, maak geen vuur waar dat niet hoort, en begraaf je toiletafval of neem het mee. Ook: LNT, laat geen sporen na
Quilt
Een slaapzak zonder rugkant en zonder capuchon. Je matje houdt je van onderen warm, en je bespaart gewicht. Veel gebruikt op lange trails. Ook: Topquilt
Slaapmat
De mat onder je slaapzak. De R-waarde zegt hoe goed hij de kou van de grond tegenhoudt: hoe hoger, hoe warmer. Ook: Matje, sleeping pad
Slaapzaktemperatuur
De temperaturen waarop een slaapzak getest is. Plan met de comforttemperatuur; de limiettemperatuur ligt dichter bij een koude nacht die je liever niet hebt. Ook: Sleeping bag rating, comforttemperatuur, limiettemperatuur
Stealth camping
Wildkamperen uit het zicht: laat je tent opzetten en vroeg weer weg. Alleen oké waar kamperen mag of de eigenaar het niet erg vindt.
Tarp
Een lap waterdichte stof die je als schuilplek opspant met stokken, takken of bomen. Licht en luchtig, maar het vraagt oefening om hem goed op te zetten als het waait. Ook: Zeil
Teahouse-trekking
Trekken in Nepal en een paar gebieden in de buurt, met overnachtingen in lodges onderweg. Die heten teahouses en hebben maaltijden en eenvoudige kamers. Ook: Teahouse trekking, lodgetrekking
Tent op wandelstokken
Een lichte tent die je wandelstokken gebruikt in plaats van eigen tentstokken. Populair bij ultralight-wandelaars. Ook: Trekking-pole tent
Wildkamperen
Met een tent kamperen buiten campings. Op sommige plekken mag verantwoord kamperen met een tent dankzij toegangsrechten, zoals in een groot deel van Schotland, Noorwegen en Zweden, maar de beperkingen verschillen per land en per plek. Engeland staat het alleen toe op delen van Dartmoor, en op veel andere plekken is het verboden. Voor slapen in een voertuig gelden andere regels. Zoek het ter plekke uit en laat geen sporen na. Ook: Wild camping

Eten en water

Bear canister
Een harde, berenbestendige bus voor je eten, afval en toiletspullen. Verplicht in sommige parken in Noord-Amerika. Zet hem 's nachts flink ver van je tent. Ook: Bear can, berenbus
Bear hang
Je etenszak hoog aan een tak hangen, buiten bereik van beren. Lastiger om goed te doen dan het klinkt, en sommige parken staan het niet meer toe in plaats van een bear canister. Ook: Eten ophangen
Bevoorrading
Eten inslaan op een lange tocht. Op afgelegen trails plan je je dagen rond de plekken waar je kunt bevoorraden. Ook: Resupply
Bounce box
Een doos die je steeds verder vooruit langs de trail opstuurt, met dingen die je maar af en toe nodig hebt, zoals reservebatterijen of een lader.
Brander
Een kleine brander om op te koken en water te koken. Gasbusjes zijn niet overal te koop en mogen niet mee in het vliegtuig, dus zoek het uit voor je vliegt. Ook: Kampeerbrander, stove
Cold soaking
Eten een uur of twee in een pot met water laten weken in plaats van het te koken. Geen brander, geen brandstof, en het scheelt gewicht. Ook: Koud weken
Elektrolyten
Zouten die je verliest als je zweet. Elektrolyttabletten, poeder of zout eten kunnen op lange of warme dagen een deel daarvan aanvullen. Of je ze nodig hebt, hangt af van jezelf en de omstandigheden. Volg de aanwijzingen op de verpakking.
Hiker box
Een doos in hostels en trailstadjes waar wandelaars eten en spullen achterlaten die ze niet meer willen, en waar anderen pakken wat ze kunnen gebruiken.
Hiker hunger
De constante honger die een paar weken na het begin van een lange tocht komt, als je meer verbrandt dan je kunt dragen. Bevoorradingsstops worden feestmaaltijden. Ook: Wandelhonger
Mail drop
Een pakket met eten of spullen dat je van tevoren naar jezelf opstuurt, naar een postkantoor of een hostel bij de trail. Handig waar de winkels weinig hebben of als je een speciaal dieet volgt. Ook: Resupply box, voedselpakket
Water carry
Een stuk zonder water, dus je neemt genoeg mee voor de hele afstand. Een liter weegt een kilo, dus bij lange stukken wordt je rugzak zwaar. Ook: Droog stuk
Waterpunt
Een beek, bron, kraan of tank waar je kunt bijvullen. Op droge trails delen wandelaars met elkaar welke er nog water geven. Ook: Waterbron, water source
Waterzuivering
Water veiliger maken om te drinken door het te filteren, te koken, er chemische tabletten in te doen of uv-licht te gebruiken. Elke manier pakt andere dingen aan, dus kijk wat de jouwe doet. Ook: Water zuiveren, water treatment

Voeten, lijf en veiligheid

Acclimatiseren
Je lijf aan de hoogte laten wennen door langzaam te stijgen en rustdagen te nemen. Een gangbare regel boven ongeveer 3.000 m is dat je je slaaphoogte met niet meer dan 300 tot 500 m per dag laat stijgen. Ook: Acclimatisatie
Bergredding
Teams van vrijwilligers of beroepskrachten die uitrukken voor gewonde of verdwaalde wandelaars. In het Verenigd Koninkrijk bel je 999 of 112, vraag je naar de politie en dan naar mountain rescue. Andere landen doen het anders, en sommige laten je ervoor betalen. Ook: Mountain rescue
Blaren
Bobbels met vocht erin, door schuren. Pak ze vroeg aan: stop bij de eerste warme plek en plak die af. Ook: Blisters
Compeed
Een merk dikke blarenpleisters met gel. Laat hem zitten tot hij er vanzelf af gaat. Ook: Blarenpleister
Door het donker overvallen
Overvallen door het donker voor je klaar bent met de wandeling, meestal op een berg of heuvel. De gewone oorzaken zijn een late start, traag tempo of verdwalen. Een hoofdlamp en een omkeertijd voorkomen het meestal. Ook: Benighted, benightment
Drukplek
Een pijnlijke, warme plek op je voet die een blaar wordt als je doorloopt. Stop en tape hem meteen af. Ook: Hot spot
Hitte-uitputting
Duizeligheid, misselijkheid en hoofdpijn door hitte en uitdroging. Zoek schaduw, koel af en drink. Gaat het over in een hitteberoerte, haal dan hulp. Ook: Heat exhaustion
Hoogteziekte
Hoofdpijn, misselijkheid en vermoeidheid omdat je te snel te hoog bent geklommen, meestal boven ongeveer 2.500 m. Wordt het erger, ga dan naar beneden. Ernstige vormen kunnen dodelijk zijn. Ook: AMS, acute hoogteziekte, acute bergziekte, altitude sickness
Midges
Piepkleine stekende mugjes die op windstille, vochtige dagen in zwermen rondhangen in de Schotse Hooglanden. Een hoofdnetje en een antimuggenmiddel helpen, en een briesje houdt ze weg. Ook: Knutten
Noodsignaal
Het noodsignaal in de bergen is zes keer fluiten of zes keer met een lamp knipperen, dan een minuut pauze, en dat steeds herhalen. Drie keer is het antwoord. Ook: Alpine noodsignaal, distress signal
Omkeertijd
Een tijd die je voor vertrek afspreekt, waarop je omkeert waar je ook bent. Zo wordt een top geen nacht op de berg. Ook: Turnaround time
Onderkoeling
Als je lijf gevaarlijk koud wordt. Wind en regen maken dat het sneller gaat, ook als het niet vriest. Rillen, onhandig worden en verward raken zijn waarschuwingssignalen. Ook: Hypothermie, hypothermia
Schuren
Huid die kapot schuurt waar iets ertegen beweegt, vaak de dijen, de oksels of onder de heupband en schouderbanden. Warmte en nattigheid maken het erger. Anti-schuurbalsem, kleding die goed past en een rugzak die niet verschuift helpen allemaal, en het is veel makkelijker om het vroeg te voorkomen dan om het te herstellen. Ook: Doorlopen, schaafplekken, chafing
Teken
Kleine beestjes die bijten en blijven hangen, opgepikt in hoog gras en varens. Sommige dragen de ziekte van Lyme bij zich. Controleer jezelf elke avond en haal ze weg met een tekentang. Ook: Ticks
Uitwijkroute
Een snellere weg naar beneden of van de route af als het weer omslaat of iemand gewond raakt. Goed om te weten voor je hem nodig hebt. Ook: Escape route, bail-out

Heuvels, weer en bergen

Alpine start
Ruim voor zonsopgang vertrekken, zodat je klimt als het nog koel is en van de hoge grond af bent voor het middagweer. Ook: Vroege start
Bergweerbericht
Een weerbericht voor de toppen, niet voor de dorpen eronder, met windsnelheid, wolkenhoogte en vriespeil. In Groot-Brittannië publiceren MWIS en het Met Office ze allebei. Ook: Mountain forecast
Corbett
Een Schotse heuvel tussen 2.500 en 3.000 voet hoog, met aan alle kanten minstens 500 voet hoogteverschil.
Gevoelstemperatuur
Hoe koud het door de wind aanvoelt. Een top van 5 °C met harde wind kan ver onder nul aanvoelen. Ook: Windchill
Geëxponeerd
Een afgrond zo dicht bij het pad dat uitglijden een flinke val zou betekenen. Gidsen noemen zo'n graat of richel geëxponeerd, ook als het lopen zelf makkelijk is. Heeft niets met het weer te maken. Ook: Luchtig, exposed, exposure
Lawine
Sneeuw die van een helling naar beneden glijdt. Wandelaars in besneeuwde bergen moeten het lawinebericht nakijken en na flinke sneeuwval of wind steile hellingen en geulen vermijden. Ook: Avalanche
Middagonweer
In veel gebergten kunnen warme dagen tegen de middag uitlopen op onweer. Zorg dat je dan van de kammen en toppen af bent. Ook: Afternoon storms
Munro
Een Schotse berg hoger dan 3.000 voet (914 m). Er staan er 282 op de huidige lijst, genoemd naar Sir Hugh Munro. Ze allemaal beklimmen heet compleating.
Sneeuwgrens
De hoogte waarboven sneeuw op de grond ligt. Die verschuift door het jaar en van de ene kant van een dal naar de andere, dus een pad kan vrij zijn op een zonnige helling en dichtgesneeuwd op de schaduwkant. Ook: Snowline
Sneeuwoverhang
Een overhang van verwaaide sneeuw aan de rand van een graat of plateau. Van bovenaf lijkt het soms vaste grond, en hij kan een flink stuk van de rand af afbreken. Blijf ver van de rand, zeker bij slecht zicht. Ook: Wechte, overhangende sneeuwrichel, cornice
Top
De top van een heuvel of berg. In de mist kan het lastig zijn te zien welke stapel stenen de hoogste is. Ook: Summit
Trig point
Een betonnen paal op veel Britse heuveltoppen, vroeger gebruikt om kaarten te maken. Hem aantikken is van oudsher het einde van de klim. Ook: Triangulatiepaal
Valse top
Een top die er van onderen uitziet als de top, met daarachter nog meer klimmen. Vaak meerdere achter elkaar. Ook: False summit
Wainwright
Een van de 214 fells in het Lake District uit de zeven Pictorial Guides to the Lakeland Fells van Alfred Wainwright.
Weervenster
Een pauze in slecht weer die lang genoeg is om te doen wat je van plan was, zoals een topdag of een hoge pas. Voorspellingen kunnen hem uren verschuiven, dus houd op een grote tocht reservedagen over. Ook: Weather window, mooiweervenster
Whiteout
Als wolken, sneeuw en grond in één witte waas overgaan en je de grond of de horizon niet meer ziet. De weg vinden wordt dan heel moeilijk.
Wolkenzee
Als de dalen vol wolken hangen en de toppen erboven in de zon liggen. Wandelaars klimmen er vroeg voor omhoog, voor de kans er een te zien. Ook: Inversie, cloud inversion

Dagen onderweg

Alternate
Een andere weg om een stuk van een lange trail, soms korter, mooier of veiliger. Veel gebruikt op de CDT. Ook: Alternatieve route
Drager
Iemand die betaald wordt om op een trektocht vracht te dragen, gewoon in Nepal en op de Inca Trail. Goede bedrijven beperken het gewicht en geven dragers fatsoenlijke uitrusting. Ook: Porter
Flip-flop
Een lange trail niet op volgorde lopen, bijvoorbeeld in het midden beginnen, naar één eind lopen en dan teruggaan om de rest te lopen. Dat kan helpen met het weer, sneeuw en drukte.
Hiker midnight
Rond negen uur 's avonds, als veel thru-hikers al slapen. Ook: Wandelaarsmiddernacht
Nero day
Bijna nul: een korte dag, vaak 's ochtends de stad in lopen om uit te rusten en te bevoorraden. Ook: Nero
NOBO
Northbound: een lange trail van zuid naar noord lopen. Op de AT en de PCT gaan de meeste thru-hikers deze kant op. De andere kant op is SOBO, southbound. Ook: Noordwaarts
Stadsdag
Een dag in de stad om kleren te wassen, te eten, te bevoorraden en alles op te laden. Ook: Town day
Trailbenen
De conditie die na een paar weken op de trail komt, als lange dagen normaal beginnen te voelen. Ook: Trail legs
Trailregister
Een boek of kistje bij een trailhead, hut of top waarin wandelaars hun naam, de datum en soms hun plannen schrijven. Op een top heet het een topboek. Reddingsteams gebruiken ze soms om uit te zoeken waar iemand het laatst is gezien, dus het is de moeite waard om te tekenen. Ook: Topboek, wandelregister, trail register
Vergunning
Toestemming om in een gebied te lopen of te kamperen, vaak tegen betaling en voor een beperkt aantal mensen. Voor drukke parken en lange trails heb je er vaak een nodig, dus zoek de regels ruim van tevoren uit. Ook: Permit
Zero day
Een dag waarop je nul kilometer loopt, meestal een rustdag in een stad. Ook: Zero

Wandelpraat onderweg

FKT
Fastest known time. Het record voor een route, gezet door hardlopers of wandelaars en online bijgehouden.
Hike your own hike
Loop de tocht op je eigen manier en in je eigen tempo, en laat anderen dat ook doen. Ook: HYOH
Trail angel
Iemand die wandelaars gratis helpt, met een lift, eten, een bed of een tuinslang om te douchen. Veel van hen wonen vlak bij de grote trails.
Trail magic
Onverwachte vriendelijkheid op de trail: een koelbox met drinken waar je een weg oversteekt, een gratis maaltijd, een lift naar de stad.
Trail name
Een bijnaam die andere wandelaars je op een lange trail geven, meestal naar iets wat je zei of deed. Ook: Trailnaam
Tramily
Trail family. De groep wandelaars met wie je uiteindelijk samen loopt en kampeert, en op wie je in de stad wacht.
Triple Crown
Alle drie de grote Amerikaanse trails lopen: de Appalachian Trail, de Pacific Crest Trail en de Continental Divide Trail.
Type 2 fun
Op het moment zelf ellendig, achteraf een geweldig verhaal. Veel wandelverhalen beginnen zo.
White blaze
Een blaze op de Appalachian Trail. Een purist of white blazer komt langs elke blaze op de route. Ook: White blazer
Yellow blazing
Liften of vooruit rijden en een deel van de trail overslaan. Het geel is de wegmarkering.

Terug naar Wandelen & trektochten